Hoe wespen vermijden en bestrijden in de tuin?

De zomer is weer in het land en het is weer mogelijk om te eten op het gazon of terras. Ach, wat is het mooi de warmte van de zon op je huid te voelen, terwijl je geniet van lekkere rauwe ham met meloen en ... een wesp! Wespen nodigen zichzelf vaak ook uit op een zomerse barbecue. Er is geen enkele zomerse maaltijd waarop zij en haar vriendinnetjes niet onuitgenodigd opdagen. We kregen de vraag of we geen trucjes hebben om niet meer gestoord te worden door wespen.

Wespen voor dummies

Wesp of bij?

Een wesp lijkt niet op een bij, nog minder op een hommel en iets meer op een horzel (maar dan een kleintje). Om een idee te hebben van wat een bij is, lees onze tips voor een bijenkorf in de tuin.

Natuurlijk bestaan er talrijke wespensoorten (zoals ook bij de horzels waarvan de Aziatische soorten sinds 2006 vaak in het nieuws komen). We hebben het hier alleen over de wesp die onze zomerse feestjes verstoort en die heel snel de sfeer kan verpesten. Ik heb het hier over de gewone wesp “vespula vulgaris”.

De wesp

De gewone wesp (vespula vulgaris) is vrij gemakkelijk te herkennen: ze heeft geel-zwarte strepen, niet al te veel haren (want 's zomers epileert ze zich), en een slank voorkomen (vandaar de uitdrukking “een wespentaille hebben”).

Identiteitskaart van juffrouw “vespula vulgaris”: Ze voedt zich met vruchten, suiker en insecten om haar larven te voeden. Dat verklaart waarom ze als ongevraagde gast opduikt wanneer je ham en meloen serveert. De wesp is (ook) een insectivoor. Ze heeft vlijmscherpe onderkaken en vooral een soepele angel, een waar multifunctioneel oorlogswapen waarmee ze keer na keer kan toeslaan!

Wat is het nut van wespen?

Waarvoor dienen wespen behalve om onze middag te verpesten? Goede vraag! Ik heb hierboven al aangehaald dat ze insectivoren zijn, daar heb je dus het antwoord: ze regelt het insecten- en larvenbestand en kan op haar niveau dus een essentiële rol spelen om bepaalde andere schadelijke diertjes onder controle te houden.

Ze verdedigen hun grondgebied ook met hand en tand en vallen alle indringers aan die in de buurt komen. En daar heb je het dus: de wesp verdedigt haar grondgebied met alle middelen en valt iedereen aan die te dicht bij haar nest komt dat ze graag op hoogte bouwt, onder dakkappen, goten, muurtjes, boomtakken en -stammen en soms zelfs onder de grond. Kortom het is jij of zij en aangezien het over jouw huis gaat, is de keuze snel gemaakt!

Dat was het in een notendop; laten we vanaf hier kijken hoe vermeden kan worden dat de wespen te talrijk aanwezig zijn in jouw tuin en hoe je ervan af komt.

Hoe vermijd je wespen of krijg je er minder?

Zoals elk levend wezen op aarde speelt de wesp een rol in ons ecosysteem. Ook is het beter om te voorkomen dan te genezen en ervoor te zorgen dat haar aanwezigheid in je tuin wordt gereduceerd in plaats van haar te doden zonder voorafgaande onderhandelingen of vriendelijke afspraken!

Eén gouden woord in geval van wespen: bedekken!

  • Voeding: bedek of verwijder “natte” voeding (bv. het eten van je huisdieren) en ruim af nadat je buiten hebt gegeten.
  • Compost: als je buiten compost of vuilbakken hebt, dek deze dan af.
  • Fruit en dranken: wespen zijn ook gek op zoete dranken en sterke geuren, dek eten en drinken dus af wanneer je buiten eet. Zo slik je er ook geen per ongeluk in.
  • Water: als je ergens staand water hebt (bv. een regenton), dek deze dan af. Wanneer het heet is, hydrateren wespen zich graag aan de rand van kalme waterbronnen.

Hoe raak je af van wespen aan tafel?

Zo maak je zelf een val voor wespen en horzels:

  • Je kunt vooraf wespenvallen plaatsen. Je kunt deze kant-en-klaar kopen zoals de handige KB Wespenval of eventueel zelf maken. Knip een plastic fles in tweeën en steek de hals omgekeerd in de onderkant om een val te creëren waar de wesp in loopt en niet meer uit kan.
  • Leg op de bodem wat suiker of gesuikerde proteïnen om ze beter aan te trekken. 
  • Maak twee gaatjes in de onderkant van de fles en steek er een touwtje of draadje door waaraan je de val kunt ophangen in een boom die niet te dicht bij de eettafel staat.

Als een of meerdere wespen je komen lastigvallen, jaag ze dan nooit weg met hevige bewegingen. Hiermee fok je ze alleen maar op en loop je het risico gestoken te worden. Als er een wesp op jou komt zitten, beweeg je dan niet, adem rustig (ook al zit ze op je neus) en blijf stilzitten - zoals een zenmonnik in volle meditatie - totdat de wesp vanzelf wegvliegt.  Een mooie zomer gewenst en smakelijk!

Het wespennest

Om te voorkomen dat wespen later een netelig probleem worden, inspecteer je tuin aan het begin van de zomer en zoek naar een nest in opbouw.  Het is immers gemakkelijker om te verhinderen dat een koningin haar nest maakt dan later op het seizoen een kanjer van een nest te verwijderen.

Bevindt het gevonden nest zich op een redelijke afstand van je woning of van de plekken waar je voorbij komt in je tuin? 

Hoe groot is het wespennest? Als het antwoord "ja” is, heb je geen enkele reden om je te ontdoen van de wespen. Als jij hen niet stoort, zullen zij ook niet aanvallen om zich te verdedigen. Wacht tot het einde van de herfst (als het nest eindelijk leeg zal zijn) om het te verwijderen. Indien het antwoord “nee” luidt, d.w.z. achter een luik, in een brievenbus of dichter bij je woning, dan moet je het helaas verwijderen.

Het wespennest vernietigen

Als het nest, hoewel het zich op afstand bevindt te groot is (heel groot met een kolonie van enkele honderden inwoners), vormt het toch een echt risico voor jou en je omgeving. Hier heb je geen keuze en moet je je ervan ontdoen. Schakel hiervoor best de brandweer of een professional in.

Meer over dit thema