Aardbeien kweken, verzorgen en oogsten

De verschillende soorten aardbeien 

Je hebt twee groepen aardbeien: doordragende en niet-doordragende.  

Niet-doordragende aardbeien produceren doorgaans grotere vruchten en leveren één grote oogst op gedurende een tweetal weken in de vroege zomer. De exacte timing is afhankelijk van het ras. Zo’n grote oogst is ideaal als je bijvoorbeeld van plan bent om confituur te maken, omdat je daar veel aardbeien voor nodig hebt.  

Doordragende aardbeien produceren het hele seizoen door vruchten, maar dan meer verspreid en in kleinere hoeveelheden. Deze aardbeiensoorten zijn ideaal om af en toe eentje te plukken of een handvol aardbeien te eten bij het ontbijt   

Daarnaast mogen we ook de wilde aardbei of bosaardbei niet vergeten: Fragaria vesca. Die doet het vaak goed in onze tuin. Technisch gezien is dat ook een doordragende aardbei. De vruchten zijn klein en een beetje droog, maar zitten boordevol smaak.  De wilde aardbei verspreidt zich makkelijk en is dankzij zijn sierlijke bladeren een uitstekende bodembedekker.  

Wanneer aardbeien planten?

Aardbeiplanten met blote wortel plant je het best in de lente. Daarnaast heb je ook nog zaailingen en aardbeien in een pot.  

Je kunt ze op elk moment van het jaar planten, zolang de grond bewerkbaar is en niet drassig of bevroren. Wij raden je alvast aan om je aardbeien halfweg de lente of in het najaar te planten voor een optimale oogst.  

Essentiële benodigdheden om aardbeien te kweken 

Dit heb je nodig om aardbeien te kweken: 

• Aardbeiplanten
• Universele potgrond
• Een plantschep
• Speciale biomeststof voor fruit
• Hennepstrooisel
• Een gieter
• Vloeibare meststof voor tomaten

Aardbeien kweken in 3 eenvoudige stappen

Je bent verzot op aardbeien en wilt dus graag je eigen aardbeien kweken. Maar hoe begin je daar nu aan? Het goede nieuws is dat aardbeien makkelijk te kweken zijn! Volg gewoon deze stappen: 

Stap 1: grondige controle

Controleer eerst en vooral je planten zorgvuldig voor je ze plant. Zoek naar tekenen van plagen en ziektes en verwijder beschadigde bladeren met schoon tuingereedschap. Als je nieuwe planten wat aan de kleine kant zijn, kun je eventueel de vroege bloemen of vruchten verwijderen. Zo stimuleer je de plant om al haar energie te steken in het produceren van nieuwe scheuten en heb je een grotere kans op een rijke oogst in de zomer.   

Stap 2: waar plant je aardbeien?

Als je aardbeien hun gang laat gaan, kunnen ze woekeren. Heel wat tuinders kiezen er dan ook voor om aardbeien in plantenbakken te kweken in plaats van in de volle grond. Er bestaan plantenbakken die speciaal ontworpen zijn om zo veel mogelijk aardbeien te kweken op zo weinig mogelijk ruimte. Aardbeien groeien goed in de meeste plantenbakken en hangmanden, zolang er maar voldoende drainagegaten zijn. Gebruik universele potgrond en zet de aardbeiplanten zo’n 20 cm uit elkaar. Houd ook rekening met de hoeveelheid potgrond die je nodig hebt voor je toekomstige aardbeiplanten.

Kies voor een zonnige standplaats. Zo produceren ze meer vruchten. Halfschaduw kan ook, maar je oogst zal dan kleiner zijn. Aardbeien houden van vruchtbare en goed doorlatende grond. Als je ze in de volle grond of in een verhoogd bed plant, is het verstandig om voor het planten stalmest of bodemverbeteraar toe te voegen. Zet de planten 30-45 cm uit elkaar en laat 60-90 cm tussen de rijen.  

Stap 3: hoe plant je aardbeien?

Graaf met een schepje een plantgat dat twee keer zo groot is als de kluit van de aardbeiplant. Zorg dat de kroon van de plant, waar de bladeren en de wortels samenkomen, gelijk komt met de bodem of iets erboven. Als je aardbeien te diep plant, kunnen ze gaan rotten. Plant je ze te hoog, dan kunnen de wortels uitdrogen. Vul de grond rond de wortels van de plant aan en druk aan met je handen.

De laatste stap is niet verplicht, maar wel heel nuttig. Bedek de grond rond de aardbeiplant met een laagje stro of hennepstrooisel. Zo voorkom je dat de aardbeien gaan rotten doordat ze de vochtige grond raken of dat ze aangevreten worden door slakken.  

Wanneer kun je aardbeien oogsten?

Je kunt de aardbeien plukken als ze dieprood zijn en er sappig uitzien. Probeer ze te plukken zodra ze rijp zijn. Dan zijn ze het lekkerst! Pluk ze voorzichtig, zodat ze niet gekneusd raken. Pluk ze indien mogelijk met een stukje van de steel en stengel.   

Hoe verzorg je aardbeien?

Aardbeien hebben niet veel zorg nodig om ze gezond en productief te houden. Geef de planten regelmatig water, zeker als ze in een plantenbak of in een verhoogd bed staan. Geef onderaan water en niet op de bladeren. De bladeren van aardbeien zijn immers gevoelig voor schimmels als ze nat zijn.

Je doet er goed aan je aardbeiplanten regelmatig te bemesten, omdat ze veel voeding nodig hebben. De meeste tuinders geven om de twee weken kaliumrijke vloeibare voeding. Zo stimuleer je de bloei. En uiteraard: hoe meer bloemen, hoe meer fruit. Bij gebrek aan specifieke meststof voor aardbeien kun je ook meststof voor tomaten gebruiken.  

Aardbeiplanten verzwakken na verloop van tijd en moeten om de drie tot vier jaar vervangen worden. In het tweede of derde jaar kun je ze vermeerderen door de zaailingen aan het einde van de uitlopers te gebruiken. Uitlopers zijn kruipende stengels waarop nieuwe plantjes ontstaan in de buurt van de moederplant. Om je aardbeiplanten optimaal te beschermen kun je kiezen voor een eenvoudige en natuurlijke oplossing: het aanbrengen van een mulchlaag.

In het eerste jaar kun je de uitlopers echter beter verwijderen zodra je ze ziet. Knip ze zo dicht mogelijk bij de moederplant af. Zo stimuleer je de aardbeiplant om meer energie te stoppen in de bloei en vruchtvorming.  

Ziektes en plagen bij aardbeiplanten

Wormen in de aardbeien of wit poeder op de bladeren? Aardbeiplanten blijven helaas niet gespaard van ziekten en plaagdieren. 

Spint maakt onopvallende webben op de bladeren. Bij een lichte plaag kun je ze eraf sproeien met water of anders behandelen met speciaal multifunctioneel insecticide voor de moestuin. Lastiger is het als slakken en maden (afkomstig van fruitvliegjes) de aardbeien aanvreten en bladluizen en witte vliegen (Aleyrodidae) zich te goed doen aan het sap uit de bladeren.

Slakken kun je bestrijden met traditionele biervallen, slakkenbarrière, mulch en korrels tegen slakken die gebruikt mogen worden in de biologische landbouw. Fruitvliegen kun je afweren met valletjes en netten over het fruit. Zet voor bladluizen lieveheersbeestjes in of gebruik insecticiden op basis van raapzaadolie. Voor extra zorg kun je bruine zeep van Substral Naturen gebruiken.

Laten we ook de ergere ziektes niet vergeten, zoals grauwe schimmel en echte meeldauw, die het loof en de vruchten aantasten. Het beste is resistente soorten te kiezen en de besmetting snel in te dijken door de aangetaste planten te verwijderen.

Maak je geen zorgen als je aardbeiplanten het na drie jaar laten afweten: er zijn er maar weinig die ouder worden. Gelukkig vermeerderen ze zich vlot en heb je snel weer krachtige aardbeiplanten.