Lavendel planten en onderhouden
Lavendel (Lavandula) is een groenblijvende heester met heerlijk geurende blauwe bloemen. Het is een ideale plant voor een mediterrane sfeer in je tuin of terras. Afhankelijk van de soort, kan je de heester gebruiken als een korte haag maar ook als bodembedekker of voor het opvullen van borders. Lavendel groeit bovendien ook heel goed in een pot. Dit artikel legt uit hoe je lavendel het beste kan planten en in topvorm kan houden.
Soorten lavendel
Engelse Lavendel
De meeste soorten lavendel in onze tuinen zijn variëteiten van de Engelse lavendel (echte lavendel) of Lavandula angustifolia. In bloei, kan de Engelse lavendel gemakkelijk 1,5 meter hoog worden en is dus heel geschikt voor het vormen van hagen en bollen. De lavendelsoort heeft de kleinste aren, maar is goed winterhard en verdraagt nattigheid het best. De lager groeiende en compactere variëteiten, zoals 'Munstead' en 'Hidcote' (dieppaars), zijn ideaal voor korte hagen of voor het opvullen van borders.
Heb je liever witte of roze variëteiten in je tuin? De witbloemige Lavandula angustifolia 'Alba' of de Lavandula angustifolia 'Rosea' met roze bloemen kan je gebruiken voor in een border. Beide lavendelsoorten met heerlijke geuren zijn winterhard.
Franse Lavendel
Franse lavendel of Lavandula stoechas heeft, in tegenstelling tot de echte “klassieke” lavendel, een klein kuifje boven op de bloemaar. De lavendelsoort wordt daarom ook kuiflavendel of vlinderlavendel genoemd. De plant kan 30 tot ongeveer 100 centimeter hoog worden. De Franse lavendel is niet zo winterhard als de Engelse variant. De lavendel kan je dus beter aanplanten in een pot die je vorstvrij kan laten overwinteren. Zo kan je ook het volgende jaar opnieuw genieten van de prachtige bloemen. Zorg bovendien voor een zonnige standplaats en, in tegenstelling tot de “klassieke” lavendel, kalkarme grond. De Lavandula stoechas bloeit bovendien ook vroeger.
Een bijzondere en populaire variant is de ‘Papillon’ met hoge aren en lange lila, paarse of roze vleugeltjes, en heel geurend smal blad. De ‘Papillon’ bloeit van mei tot juli en kan 60 cm hoog worden.
Weet je nog niet welke lavendel je moet kiezen? Lees voor meer tips ons artikel over de verschillende soorten lavendel en hun bloeiperiode.
Lavendel planten
1. Wanneer Lavendel planten?
Lavendel kan je het hele jaar door planten, maar de beste periode is tijdens de lentemaanden. Dan begint de grond langzaam terug op te warmen waardoor de plantjes snel zullen inwortelen en groeien. De planten krijgen ook meteen een stevige boost voor de zomer. Ben je van plan om lavendel te planten tijdens de zomermaanden? Geef de planten dan zeker goed water. In de herfst is het meestal al vochtig genoeg en moet je niet meer regelmatig water geven na het planten. In het volgende voorjaar kan je ook al genieten van de prachtig bloeiende lavendel.
2. Waar en hoe lavendel planten?
Plant lavendel op een zeer zonnige plek in je tuin of in een pot voor een mooie bloei. Halfschaduw of een schaduw plaats is ook geen enkel probleem. Lavendelplanten staan ook graag vrij. Zorg ervoor dat er geen planten over de lavendel hangen, dan kwijnen ze namelijk weg.
Lavendel kalk geven
Lavendel zijn kalkminnende planten, een kalkrijke bodem is dus een must. Voeg bij het planten dus wat extra biologische kalk toe. Dit verhoogt de pH en voorkomt dat de grond voor de lavendel te zuur wordt. Jaarlijkse bekalking in het najaar, in de winter of in het vroege voorjaar, is heel belangrijk voor een lavendelstruik. Er hoeft geen kalk te worden gestrooid als de lavendel in zandgrond of kalkrijke kleigrond staat.
Opletten!
- De Lavandula stoechas of Franse lavendel houdt niet van kalk. Zorg er dus voor dat je een standplaats met kalkarme grond uitkiest.
- Hortensia’s, azalea's en heideplanten zijn ook zuurminnende planten. Voor deze planten is bekalken niet nodig. Andere planten, zoals bijv. buxus, taxus, rozen, sierstruiken, etc., houden wel van een jaarlijkse dosis kalk. Let dus goed op bij het combineren van planten in je tuin.
Lavendel water geven
De grond moet ook goed luchtig en doorlaten zijn. Lavendel houdt namelijk niet van natte voeten. Wil je lavendel in een pot aanplanten? Zorg dan dat de pot drainage gaten heeft. Je kan ook een laagje biologische hydrokorrels op de bodem leggen. Probeer zoveel mogelijk het water op de grond te geven.
Geef ook nooit water aan lavendel in volle grond (tenzij bij aanplanting in de zomerperiode of droog voorjaar). Als je lavendel toch water geeft, zal deze vochtig blijven, vooral bij dicht vertakte planten. Vervolgens sterft het binnenste van de plant voortijdig af. Hierdoor krijg je kale en verhouten lavendel, met alleen in de toppen nog mooie frisse groei.
Lavendel in een pot of bak moet je wel water geven. De planten drogen namelijk sneller uit. Probeer zoveel mogelijk het water op de grond te geven.
Grond geschikt voor lavendel
Lavendel houdt van een vlot drainerende bodem. Zandgrond is ideaal. Wil je lavendel aanplanten op zwaardere leem- of kleigrond? Geen probleem. Maak de grond meer luchtig door wat bodemverbeteraar en lavasteentjes door te mengen. De bodemverbeteraar zal zorgen voor een betere structuur van uw grond en de lavasteentjes zullen uw bodem permanent luchtiger maken.
Lavendel nooit mest geven
Geef je lavendel geen mest, de plant kan hiervan doodgaan. Lavendel houdt van een arme grond.
Plantenafstand lavendel
De plantafstand van lavendel hangt af van de grootte van de soort lavendel. Voor dwergplantjes (Hidcote bijv.), is de plantafstand 35 cm. Voor grotere lavendel is dat 40 à 45 cm. Wil je de planten gebruiken als bodembedekker? Reken dan op 7 à 9 planten per vierkante meter. Je verkrijgt dan snel een gesloten vak. Als je lavendel in groepjes wil planten, dan is een plantenafstand van 60 à 90 cm aangeraden.
Onderhoud & snoeien van lavendel
Lavendel bloeit van juni tot ver in de nazomer met blauw-paarse, lang gesteelde, sterk geurende bloemaren. Hoe zonniger de standplaats in de tuin of in pot, hoe mooier de lavendel zal bloeien.
Zoals eerder is vermeld, geef je lavendel jaarlijkse kalk in het najaar, in de winter of in het vroege voorjaar. Dit is heel belangrijk voor een lavendelstruik. Geef je lavendel geen mest en nooit water in volle grond. Lavendel houdt van luchtige en doorlatend grond en niet van natte voeten. Wees dus extra voorzichtig met lavendel aangeplant in een pot. Kies voor een pot met drainagegaten. Een lavendel in pot bemest je ook best twee keer per jaar. Zo blijft de plant mooi bloeien.
Lavendel moet minimum twee keer per jaar gesnoeid worden: voor de bloei in april (hoofdsnoei) en direct na de bloei in september (vormsnoei). Het is belangrijk om lavendel goed te snoeien, anders gaat hij verhouten aan de onderkant van de plant. Snoei lavendel nooit op het kale hout!
In ons artikel “lavendel snoeien” vind je tips wanneer en hoe je lavendel het beste kan snoeien.
Wil je lavendel verplanten? Je kan dit het beste doen in het najaar of vroeg in het voorjaar. Het wordt niet aangeraden om tijdens de groeiperiode (april tot september) te verplanten. Er is een kans dat de lavendel dan niet goed kan aanslaan.
Lavendel stekken of vermeerderen
Lavendel stekken is heel eenvoudig. Als je de uitgebloeide lavendel snoeit tijdens de zomer (juni - augustus), kan je meteen ook stekjes nemen van je struikjes. De stekjes hebben dan ook tijd genoeg om voor de winterrust te wortelen. Voor het wortelen hebben de stekjes ongeveer 2 maanden nodig.
- Zoek voor scheutjes die geen bloemen dragen en die dit seizoen zijn gegroeid. Ze moeten tussen de 7 en 10 cm lang zijn.
- Scheur de stekjes van de tak. Scheuren en niet knippen want er moet een klein stukje schors of hieltje blijven hangen.
- Verwijder de onderste blaadjes, tot ongeveer 3 cm van het hieltje.
- Vul een middelgrote pot met potgrond vermengd met zand en grit. Lavendel houdt van arme, goed doorlatende grond.
- Steek de stekjes in de grond tot aan het blad langsheen de rand van de pot, net niet tegen elkaar.
- Zet de stekken op een beschutte en warme plek met veel licht (niet in de felle zon).
- Bedek de stekken met een doorzichtig zakje of zet ze in een kweekbak met deksel. Zo blijven de stekjes vochtig.
- Geef geregeld water (niet te nat!).
- Laat ze 1-2 maanden wortelen. Na 4- 6 weken, bij de eerste wortels, Knip je een hoekje van de plastic zak voor meer ventilatie. Na paar weken, kan je de hele zak verwijderen. Wanneer de stekken goed geworteld zijn, verplant je ze in losse potjes.
- In het voorjaar (na half mei) kan je de stekjes uitplanten op een zonnige plek in de tuin.
Hoofdkenmerken van Lavendel
| Botanische Name | Lavandula Angustifolia |
| Plant Type | Bodembedekker, borderbeplanting, borderafscheiding, solitair |
| Familie | Lipbloemenfamilie Lamiaceae |
| Standplaats | Zon |
| Grond | Goed doorlatende tuingrond, kalkminnend |
| Bloeitijd | Juni-Augustus |
| Bloemkleur | Wit, roze, paars en blauw |
Veelgestelde vragen over lavendel
- Is lavendel giftig voor honden?
- Nee, lavendel is niet giftig voor honden
- Welke lavendel bloeit het langst?
- De vlinderlavendel (lavendel stoechas) bloeit extra lang
- Hoe hard groeit lavendel?
- Een lavendelstruik is snelgroeiend en wordt 40 à 50 cm breed. In bloei, kan de Engelse lavendel gemakkelijk 1,5 meter hoog worden en is dus heel geschikt voor het vormen van hagen en bollen.
Meer weten over kruiden en heerlijk geurende bloemen?
- Wil je Lavendel combineren met andere kruiden in je tuin? Lees dan zeker ons artikel Kruiden kweken op terras voor tips.
- Ben je op zoek naar andere planten met heerlijke geuren voor je huis? Doe al je chemische luchtverfrissers weg en breng geur in huis met onze selectie van geurende bloemen en planten.
