Uprawa ogórków gruntowych

Udany plon: Jak wyhodować chrupiące i pyszne ogórki 

Świeży ogórek to smaczny składnik wielu letnich sałatek, kanapek, a przede wszystkim mizerii. Chrupiący i słodki może być jedzony także jako przekąska. Uprawa ogórków wymaga trochę uwagi i troski, ale Twój wysiłek jest wart zachodu.  

Aby dowiedzieć się, jak uprawiać ogórki, przeczytaj nasz przewodnik, gdzie znajdziesz wiele wskazówek dla początkujących. Dzięki naszym poradom będziesz mógł dodać do sałatki ogórka z własnego ogródka.  

Wybór najlepszej odmiany ogórków  

Ogórki dzielą się na odmiany uprawiane w szklarniach i w przydomowych ogródkach. Dlatego bardzo istotny jest wybór odpowiedniej odmiany. Ogórki szklarniowe są zwykle długie, mają gładką skórkę i należy je chronić przed kaprysami pogody.  

Ogórki uprawiane na wolnym powietrzu są twardsze i często krótsze z prążkowaną lub nierówną skórką. Potrzebują mniej opieki niż odmiany uprawiane w szklarniach, więc są dobrym wyborem dla początkujących hodowców. 

Oto kilka odmian ogórków, na które warto zwrócić uwagę: 

Ogórki szklarniowe 

• Atos 

• Skierniewicki 

• Polonez 

Ogórki gruntowe 

• Cezar 

• Hermes 

• Odys 

Co jest potrzebne do uprawy ogórków? 

Do rozpoczęcia przygody z uprawą ogórków w domu, będziesz potrzebować: 

1. Doniczki o średnicy 9 cm do wysiewu nasion
2. Sadzak
3. Podłoże uniwersalne
4. Podpory
5. Łopatka
6. Doniczki o średnicy 25-30 cm do ogórków uprawianych w szklarniach
7. Kompost lub obornik do ogórków gruntowych 

Kiedy sadzić ogórki do gruntu?

Ogórki do gruntu najlepiej sadzić po ustąpieniu przymrozków, gdy gleba jest już ciepła, a noce stabilnie łagodne. Najbezpieczniejszy termin to zwykle druga połowa maja lub początek czerwca. Nasiona można siać bezpośrednio do gruntu, a rozsadę sadzić na zewnątrz dopiero po wcześniejszym zahartowaniu.

Sadzenie ogórków do gruntu - najważniejsze terminy:

• Siew bezpośredni do gruntu - najlepiej wykonać późną wiosną lub wczesnym latem, gdy ziemia jest ogrzana. Zbyt wczesny siew do zimnej gleby może spowolnić kiełkowanie i zwiększyć ryzyko gnicia nasion.

• Sadzenie rozsady - sadzonki ogórków przygotowane wcześniej w pomieszczeniu można sadzić na zewnątrz wczesnym latem. Przed posadzeniem hartuj je przez około tydzień, wystawiając w dzień na zewnątrz i chowając na noc do środka.

• Temperatura gleby - ogórki są roślinami ciepłolubnymi, dlatego najlepiej sadzić je, gdy podłoże jest wyraźnie ogrzane. Jeśli ziemia jest zimna i mokra, lepiej poczekać kilka dni.

• Ryzyko przymrozków - nie sadź ogórków do gruntu, jeśli zapowiadane są chłodne noce lub spadki temperatury w okolice 0°C. Młode rośliny są bardzo wrażliwe na chłód.

• Ochrona młodych roślin - przy niepewnej pogodzie młode siewki można przykryć kloszami lub folią, aby zabezpieczyć je przed chłodem. Osłony zdejmuj w cieplejsze dni, żeby rośliny się nie przegrzewały.

• Po posadzeniu ogórki dobrze podlej i utrzymuj glebę wilgotną, ale nie podmokłą. Najlepiej sadzić je w osłoniętym, słonecznym miejscu, w żyznej ziemi przygotowanej kompostem lub naturalnym nawozem.

Jak sadzić ogórki gruntowe?

Ogórki gruntowe można uprawiać z siewu bezpośredniego do gruntu albo z wcześniej przygotowanej rozsady. Najlepiej sadzić je wtedy, gdy minie ryzyko przymrozków, a gleba jest już ciepła. Nasiona wysiewa się na głębokość około 2,5 cm, a rozsadę sadzi po zahartowaniu, zwykle w rozstawie około 90 cm.

Ogórki gruntowe - sadzenie w praktyce:

1. Wybierz ciepłe, osłonięte stanowisko - ogórki gruntowe najlepiej rosną w miejscu słonecznym, ciepłym i osłoniętym od zimnego wiatru. Nie sadź ich w zagłębieniach terenu, gdzie długo utrzymuje się chłód i wilgoć.

2. Zdecyduj: siew czy rozsada - siew bezpośredni do gruntu jest prosty, ale wymaga ciepłej gleby. Rozsada pozwala przyspieszyć zbiór, ale trzeba ją zahartować i sadzić ostrożnie z całą bryłą korzeniową.

3. Przygotuj żyzną glebę - przed sadzeniem rozsyp kompost lub naturalny nawóz, a następnie wymieszaj go z wierzchnią warstwą ziemi. Ogórki gruntowe dobrze rosną w glebie próchniczej, przepuszczalnej i stale lekko wilgotnej.

4. Zachowaj miejsce na rozrastanie - jeśli ogórki mają rosnąć po ziemi, zostaw im dużo przestrzeni. Przy sadzeniu rozsady zachowaj około 90 cm odstępu między roślinami. Przy prowadzeniu na podporach można lepiej wykorzystać miejsce, ale rośliny nadal potrzebują przewiewu.

5. Sadź lub siej na właściwej głębokości - nasiona wysiewaj na około 2,5 cm. Rozsadę sadź na podobnej głębokości, na jakiej rosła w doniczce. Nie sadź jej zbyt głęboko i nie ugniataj mocno ziemi wokół łodygi.

6. Podlej po posadzeniu - po siewie lub posadzeniu rozsady podlej podłoże. Później podlewaj regularnie, najlepiej przy ziemi, nie po liściach. Ogórki potrzebują wilgoci, ale nie tolerują podmokłego podłoża.

7. Chroń młode rośliny - jeśli po posadzeniu przychodzą chłodne noce, przykryj rośliny agrowłókniną, kloszami lub folią. Osłony zdejmuj w cieplejsze dni, żeby ogórki się nie przegrzewały.

Jak sadzić ogórki?

Ogórki można sadzić na dwa sposoby: przez siew bezpośrednio do gruntu albo z wcześniej przygotowanej rozsady. Nasiona wysiewa się zwykle na głębokość około 2,5 cm, a sadzonki sadzi na zewnątrz po zahartowaniu, gdy minie ryzyko chłodnych nocy. Ogórki potrzebują ciepłej, żyznej gleby, słońca i regularnego podlewania.

Sadzenie ogórków krok po kroku:

1. Wybierz metodę uprawy - siew bezpośredni jest prostszy, ale wymaga ogrzanej gleby i stabilnej pogody. Rozsada pozwala rozpocząć uprawę wcześniej, ale przed posadzeniem na zewnątrz trzeba ją zahartować.

2. Przygotuj glebę - przed sadzeniem dodaj kompost lub naturalny nawóz i wymieszaj go z wierzchnią warstwą ziemi. Ogórki najlepiej rosną w glebie żyznej, próchniczej, przepuszczalnej i stale lekko wilgotnej.

3. Wysiej nasiona na odpowiednią głębokość - nasiona ogórków wysiewaj na głębokość około 2,5 cm. Przy siewie do doniczek umieszczaj jedno nasiono w jednym pojemniku, najlepiej pionowo, aby ograniczyć ryzyko gnicia.

4. Zachowaj odpowiedni rozstaw - ogórki silnie się rozrastają, dlatego potrzebują miejsca, światła i przewiewu. Przy uprawie gruntowej sadzonki można sadzić w odległości około 90 cm od siebie, a przy uprawie przy podporach rozstaw można dopasować do sposobu prowadzenia roślin.

5. Zahartuj rozsadę przed sadzeniem - przez około tydzień wystawiaj sadzonki na zewnątrz w ciągu dnia i chowaj je na noc do środka. Dzięki temu łatwiej zniosą zmianę warunków po posadzeniu.

6. Sadź ostrożnie - przenoś sadzonki z całą bryłą korzeniową, aby nie uszkodzić delikatnych korzeni. Posadź je na podobnej głębokości, na jakiej rosły w doniczkach.

7. Podlej po posadzeniu - po wysiewie lub posadzeniu rozsady dobrze podlej glebę. Później utrzymuj ją wilgotną, ale nie podmokłą. Staraj się podlewać ziemię, a nie liście, aby ograniczyć ryzyko chorób grzybiczych.

8. Chroń młode rośliny przed chłodem - przy siewie bezpośrednim do gruntu młode siewki można przykryć kloszami lub folią, jeśli zapowiadane są chłodne dni i noce.

Jak sadzić ogórki gruntowe 

Ogórki gruntowe wysiane wiosną w pomieszczeniach można sadzić na zewnątrz wczesnym latem. Zahartuj najpierw sadzonki przez tydzień, umieszczając je na zewnątrz w doniczkach w ciągu dnia i wnosząc z powrotem do środka w nocy. 

Przed sadzeniem ogórków na wolnym powietrzu, przygotuj glebę - wysyp kompost lub naturalny nawóz, a następnie rozsyp na glebę nawóz ogólnego przeznaczenia w ilości 100 g/m2 i zagrab ziemię.   

Posadź sadzonki ogórków w odległości 90 cm od siebie i dobrze podlej. Nie musisz zapewniać im wsparcia, chyba że próbujesz zaoszczędzić miejsce - będą rosły szczęśliwie rozciągając się po ziemi. 

Jak dbać o ogórki 

Kluczem do sukcesu jest to, aby nie stresować roślin podczas wzrostu, ponieważ powoduje to, że ogórki będą miały gorzki smak. Postępuj zgodnie z tymi wskazówkami, aby uzyskać najlepsze zbiory: 

• Podlewaj regularnie, utrzymując glebę lub kompost wilgotny, ale nie podmokły. 

• Aby zmniejszyć ryzyko chorób grzybiczych, należy unikać podlewania liści roślin.  

• Gdy pojawią się kwiaty, należy dokarmić rośliny nawozem naturalnym

• Ogórki szklarniowe rosną lepiej, gdy mają podpory. 

• Usuń nowe liście na końcach rosnących pędów, aby zachęcić rośliny do zużycia całej swojej energii na produkcję owoców, a nie liści. Pamiętaj, aby usuwać pędy, zanim główna łodyga wypuści siedem liści (w przypadku ogórków gruntowych) lub osiągnie wysokość 60 cm (ogórki szklarniowe) 

• Usuń męskie kwiaty z ogórków domowych, aby zapobiec zapylaniu (patrz poniżej). 

Zapylanie ogórków: co musisz wiedzieć 

Jeśli chodzi o zapylanie, to trzeba wiedzieć, że niektóre typy ogórków wytwarzają kwiaty męskie i żeńskie na jednej  roślinie. Z kolei inne odmiany produkują tylko jeden rodzaj.   

Łatwo jest odróżnić męskie kwiaty od żeńskich, ponieważ męskie kwiaty są na cienkich łodygach, podczas gdy łodygi żeńskich kwiatów wyglądają jak małe ogórki (w które później się rozwiną). 

Niektóre ogórki zostały wyhodowane do produkcji wyłącznie z  kwiatów żeńskich i nazywa się je roślinami całkowicie żeńskimi. Inne ogórki wytwarzają kwiaty męskie i żeńskie na tej samej roślinie. 

Większość odmian ogórków domowych jest całkowicie żeńska i może rozwijać owoce bez konieczności zapylania. Zapylanie powoduje, że będą miały gorzki smak, więc jeśli na ogórkach szklarniowych pojawią się kwiaty męskie, należy je natychmiast usunąć, aby zapobiec zapyleniu. 

Ogórki ogrodowe wytwarzają zarówno kwiaty męskie, jak i żeńskie na tej samej roślinie. Muszą zostać zapylone, aby wydały owoce, więc nie usuwaj żadnych kwiatów z roślin, po prostu pozwól zapylającym owadom zrobić swoje. 

Kiedy zbierać ogórki 

Ogórki można zbierać w dowolnym czasie między lipcem a październikiem, gdy osiągną długość około 15-20 cm. Ostrym nożem odetnij ogórki z rośliny. Zbieraj często, aby zachęcić roślinę do produkcji większej ilości ogórków. 

Nic tak nie ucieszy, jak widok pięknych ogórków w ogrodzie. A jeszcze większą satysfakcję sprawi dodanie własnych ogórków do sałatek! 

Potencjalne problemy przy uprawie ogórków

Choroby ogórków występują na tle grzybiczym, bakteryjnym i wirusowym. Do najczęściej występujących zaliczają się: mączniaki – prawdziwy i rzekomy, mozaika ogórka oraz bakteryjna kanciasta plamistość ogórka. Niepokój powinny wzbudzić plamy: 

• Jasne po obu stronach liści w przypadku mączniaków,
• Jasnozielone zajmujące cały liść, a także owoce przy bakteryjnej kanciastej plamistości ogórka,
• Plamki, którym towarzyszy marszczenie się i odkształcanie liścia – objaw mozaiki ogórka.

Kolejnym zagrożeniem dla ogórków są szkodniki, przede wszystkim: mszyce, przędziorki i wciornastki. Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie te owady można zwalczać specjalnymi opryskami.
Ogórki potrzebują dużo wody. Każdy chwast pozbawia je tej życiodajnej substancji, a jednocześnie intruzi nie są tak wrażliwi na okresy suszy. Największym zagrożeniem dla Twoich ogórków są: chwastnica jednostronna, komosa biała, żółtlica drobnokwiatowa czy szarłat szorstki.

FAQs

Czy ogórki lepiej siać bezpośrednio do gruntu, czy robić rozsadę?
Obie metody są dobre, ale sprawdzają się w innych sytuacjach. Siew bezpośredni jest prostszy i dobry wtedy, gdy gleba jest już ciepła. Rozsada pozwala przyspieszyć uprawę, ale wymaga hartowania i ostrożnego sadzenia, aby nie uszkodzić korzeni.

Czy ogórki trzeba sadzić przy podporach?
Nie zawsze. Ogórki gruntowe mogą rosnąć tradycyjnie po ziemi, jeśli mają dużo miejsca. Podpory warto zastosować wtedy, gdy chcesz zaoszczędzić przestrzeń, poprawić przewiew roślin albo ułatwić zbiór owoców.

Dlaczego sadzonki ogórków więdną po posadzeniu?
Najczęściej dzieje się tak przez uszkodzenie korzeni, zbyt chłodną glebę, brak hartowania albo przesuszenie po posadzeniu. Sadzonki ogórków są delikatne, dlatego najlepiej przenosić je z całą bryłą korzeniową, sadzić w ciepłej ziemi i regularnie podlewać.

Co zrobić, jeśli po posadzeniu ogórków zapowiadane są chłodne noce?
Młode ogórki warto przykryć agrowłókniną, kloszami lub folią, aby ograniczyć stres spowodowany chłodem. Osłony zdejmuj w cieplejsze dni, żeby rośliny się nie przegrzały. Jeśli zapowiadane są przymrozki, lepiej wstrzymać się z sadzeniem rozsady.

Po czym poznać, że ziemia jest gotowa do sadzenia ogórków?
Ziemia powinna być wyraźnie ogrzana, nie mokra i nie zbita. Jeśli po chłodnej nocy podłoże nadal jest zimne, a pogoda niestabilna, lepiej poczekać kilka dni. Ogórki źle startują w zimnej, mokrej glebie.

Czy termin sadzenia ogórków zależy od regionu Polski?
Tak. W cieplejszych rejonach Polski, np. na zachodzie kraju, Dolnym Śląsku, w Wielkopolsce, na Opolszczyźnie czy w cieplejszych częściach Małopolski, ogórki można zwykle sadzić nieco wcześniej. W chłodniejszych miejscach, np. na północnym wschodzie, Podlasiu, Suwalszczyźnie, w rejonach podgórskich i górskich, lepiej poczekać do stabilnie ciepłych nocy. Najważniejsze nie są jednak same daty, ale brak przymrozków, ogrzana gleba i łagodna pogoda po posadzeniu.

Czy ogórki gruntowe można prowadzić przy podporach?
Tak, ogórki gruntowe można prowadzić przy podporach, szczególnie gdy brakuje miejsca. Taka uprawa poprawia przewiew, ułatwia zbiór i ogranicza kontakt owoców z ziemią. Rośliny trzeba jednak delikatnie podwiązywać, aby nie uszkodzić pędów.

Czy ogórki gruntowe można sadzić w tym samym miejscu co rok wcześniej?
Lepiej tego unikać. Sadzenie ogórków rok po roku w tym samym miejscu może zwiększać ryzyko chorób i wyjaławiać glebę. Warto stosować zmianowanie i sadzić ogórki po roślinach, które nie należą do tej samej grupy upraw.

Co zrobić, jeśli ogórki gruntowe słabo się przyjmują po posadzeniu?
Najpierw sprawdź, czy nie zostały posadzone do zbyt zimnej gleby i czy nie przesychają. Słabe przyjmowanie może wynikać też z braku hartowania lub uszkodzenia korzeni. Utrzymuj lekko wilgotne podłoże, osłoń rośliny przed chłodem i daj im kilka dni na aklimatyzację.