Chwasty

Rodzaje środków chwastobójczych - czym się różnią?

Środki chwastobójcze dzieli się na różne grupy, w zależności od ich działania i sposobu aplikacji. Wyróżnia się preparaty nieselektywne i selektywne. Herbicydy nieselektywne niszczą większość roślin (często do takiego celu używa się glifosatu). Druga grupa to preparaty na chwasty jedno bądź dwuliścienne. Zwalczają określoną grupę chwastów. Dobiera się je do gatunków, które dominują w ogrodach lub na polach uprawnych.

Środki na chwasty nalistne i doglebowe

Pod względem działania można wybrać pomiędzy herbicydami doglebowymi a tradycyjnymi środkami do stosowania nalistnego. Herbicydy nalistne stosuje się po wschodach chwastów, gdy już wytworzyły liście. Substancje aktywne są pobierane przez zielone części (głównie liście), lecz docierają także do korzeni. Środek chwastobójczy doglebowy stosuje się przed siewem. Tworzy w glebie barierę ograniczającą kiełkowanie i rozwój chwastów. Najlepiej działa przy umiarkowanej wilgotności podłoża - susza może osłabiać jego skuteczność i sprzyjać pojawianiu się niepożądanych gatunków.

Forma środka na chwasty - co mówią skróty na opakowaniu?

Środki chwastobójcze mogą występować w różnych formach, co wpływa na sposób przygotowania cieczy roboczej. Najczęściej spotyka się preparaty w formie koncentratu, ale dostępne są również inne rozwiązania. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić na etykiecie, w jakiej postaci występuje dany produkt i jak należy go przygotować do użycia.

Herbicydy - forma stała:

• SG – granule rozpuszczalne w wodzie, SP – proszek do sporządzania roztworu wodnego, WP – proszek do sporządzania zawiesiny wodnej, WG – granule do sporządzania zawiesiny wodnej.

Herbicydy w formie płynu:

• CS – zawiesina mikrokapsuł do rozcieńczania wodą, EC – koncentrat do sporządzania emulsji wodnej, EW – emulsja wodno-olejowa do rozcieńczenia wodą, OD – zawiesina olejowa do rozcieńczania wodą, SC – płynny koncentrat zawiesinowy do rozcieńczania wodą, SE – zawiesino-emulsja do rozcieńczania wodą, SL – koncentrat do rozcieńczania wodą

Substancje aktywne - co zawiera mocny środek na chwasty?

Substancja czynna to kluczowy składnik herbicydu - to właśnie ona w dużej mierze decyduje o tym, jakie chwasty preparat zwalcza, w jaki sposób należy go stosować oraz w jakich warunkach pogodowych działa najskuteczniej. Poszczególne środki ochrony roślin mogą znacznie różnić się pod tym względem.

Jedną z najpopularniejszych substancji aktywnych jest glifosat, który służy do "oczyszczania" danego obszaru z wszelkiej roślinności. To mocny środek chwastobójczy nieselektywny, działający układowo. MCPA (kwas 4-chloro-2-metylofenoksyoctowy) działa układowo, lecz wybiórczo - na chwasty dwuliścienne. Stosuje się go głównie nalistnie. Często wspomaga się go takimi substancjami jak fluroksypyr (związek z grupy pochodnych kwasu pirydynokarboksylowego) oraz chlopyralid (związek z grupy pochodnych kwasów karboksylowych). Na chwasty jednoliścienne często aplikuje się chizalofop-P-etylowy (herbicyd nalistny układowy).

Kwas pelargonowy jest środkiem na chwasty pochodzenia naturalnego. 

Chwasty jednoliścienne i chwasty dwuliścienne - lista zwalczanych chwastów

Mianem chwastu określa się roślinę niepożądaną w danym miejscu, która powoduje konkurencję dla roślin uprawnych lub obniża estetykę w ogrodzie. Szacuje się, że w Polsce do tej grupy należy ponad 300 gatunków. W konkretnym miejscu występuje jednak zwykle tylko część z nich, a ich skład gatunkowy zależy m.in. od lokalizacji oraz rodzaju i specyfiki prowadzonej uprawy. Podstawą skutecznego zwalczania chwastów jest ich prawidłowe rozpoznanie, w tym określenie, czy należą do roślin jedno- czy dwuliściennych. Do chwastów jednoliściennych zalicza się m.in. wiechlinę oraz perz.

Chwasty dwuliścienne są szczególnie uciążliwe w ogrodzie. Zmorą nowego trawnika (i nie tylko) jest mniszek lekarski i bluszczyk kurdybanek. Oprócz tego trzeba regularnie zwalczać babkę zwyczajną i kilka innych gatunków. W rabatach i warzywniku może pojawić się także krwawnik pospolity, komosa biała, bylice i żółtlica drobnokwiatowa. Ostatni z wymienionych gatunków należy do chwastów jednorocznych i wyróżnia się bardzo dużym potencjałem reprodukcyjnym. Pojedyncza roślina może wytworzyć nawet kilkadziesiąt tysięcy nasion, charakteryzujących się wysoką zdolnością kiełkowania. Dodatkowo krótki okres wegetacji sprzyja jej szybkiemu rozprzestrzenianiu się.

Jak dobrać środek na chwasty do miejsca zastosowania? 

Środki na chwasty dobiera się pod względem zwalczanych chwastów, lecz także otoczenia. To zapewnia szybkie działanie, ale jednocześnie jest całkowicie bezpieczne dla uprawianych roślin.

• Herbicydy na trawnik - należy wybierać preparaty przeznaczone do zwalczania chwastów dwuliściennych, które nie uszkadzają traw.
• Rośliny ozdobne (rabaty i inne) - dobór środków jest elastyczniejszy, jednakże należy uważać, aby nie pokryć cieczą roboczą powierzchni uprawianych roślin. Zabieg należy przeprowadzać ostrożnie i przy małym wietrze.
• Warzywa - dobry środek jest nie tylko skuteczny, ale ma krótki okres karencji.
• Ścieżki i podjazdy - preparaty należy dobierać szczególnie starannie, zwłaszcza w miejscach newralgicznych. Zabiegi wykonuje się punktowo, ograniczając je do miejscowego zwalczania pojedynczych chwastów.
• Uciążliwe chwasty - wybiera się preparaty przeznaczone do zwalczania gatunków charakteryzujących się dużą żywotnością oraz wysoką zdolnością do regeneracji.

Jak i kiedy stosować środki chwastobójcze?

Kluczowe znaczenie ma ścisłe przestrzeganie zaleceń producenta, zarówno w zakresie stosowanych dawek preparatu, jak i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zabiegi herbicydowe należy planować z uwzględnieniem aktualnych warunków pogodowych oraz ich przewidywanego przebiegu. Zabiegi herbicydowe o działaniu nalistnym należy wykonywać podczas bezdeszczowej i możliwie bezwietrznej pogody. Po aplikacji preparatu powinno upłynąć co najmniej kilka godzin bez opadów, aby substancja czynna mogła skutecznie wniknąć w tkanki roślin. Herbicydy doglebowe można aplikować tuż przed deszczami (ale nie ulewnymi) lub już po rozpogodzeniu. Woda ułatwia równomierne rozprowadzanie cieczy aktywnej. Zbyt obfite opady przed zabiegiem mogą jednak obniżyć jego skuteczność, ponieważ sprzyjają przemieszczaniu substancji czynnej w głąb profilu glebowego i zwiększają ryzyko jej strat.

Herbicydy najczęściej stosuje się w temperaturze od około 12 do 20°C, jednak optymalny zakres zależy od konkretnej substancji czynnej. Dlatego przed wykonaniem zabiegu należy każdorazowo sprawdzić zalecany zakres temperatur określony dla danego preparatu. Zabiegi herbicydowe wykonuje się rano lub wieczorem, poza okresem aktywności owadów zapylających. Pamiętaj, że kwitnące chwasty (np. mniszek) to często cenny pożytek pszczeli.

Środki na chwasty pochodzenia naturalnego

W warunkach przydomowego ogrodu, szczególnie przy niewielkim nasileniu zachwaszczenia, warto rozważyć różne metody jego ograniczania. Jednym z rozwiązań mogą być preparaty na chwasty pochodzenia naturalnego, zawierające kwas pelargonowy (nonanowy). Ich stosowanie można uzupełniać metodami mechanicznymi, takimi jak ręczne usuwanie chwastów, pielenie czy ściółkowanie.

Skuteczny środek chwastobójczy - jak zwalczać chwasty?

• Stosowanie herbicydów wymaga przestrzegania instrukcji producenta.
• Bardzo ważna jest precyzja wykonywania oprysku: należy dokładnie pokryć powierzchnię "roboczą", czyli liście i pędy chwastów.
• Najlepsze efekty daje zwykle połączenie kilku metod zwalczania chwastów.
• Herbicydy działają najlepiej na młode, intensywnie rosnące chwasty.
• Liczy się systematyczność.

Zapytania o preparaty na chwasty i bezpieczne stosowanie

Dobór herbicydu i sposób jego aplikacji zależą od miejsca zabiegu, rodzaju chwastów i warunków pogodowych, dlatego przed opryskiem pojawia się wiele pytań. Poniżej znajdziesz krótkie odpowiedzi na te, które najczęściej dotyczą wyboru i bezpiecznego stosowania środków chwastobójczych w ogrodzie.

Jaki środek na chwasty wybrać do trawnika?

Herbicydy można podzielić na nieselektywne, które zwalczają szerokie spektrum roślin, oraz selektywne, przeznaczone do zwalczania określonych grup chwastów, np. jedno- lub dwuliściennych. Na trawnikach nie stosuje się herbicydów nieselektywnych ani preparatów przeznaczonych do zwalczania chwastów jednoliściennych, ponieważ trawy również należą do roślin jednoliściennych. W przypadku trawników najczęściej problem stanowią chwasty dwuliścienne, takie jak mniszek lekarski czy koniczyna, powszechnie występujące także na terenach rekreacyjnych i polach golfowych.

Jak długo działa środek chwastobójczy po jednym zastosowaniu?

Środki na chwasty działają w roślinie przez ok. 1-2 tygodnie, po tym czasie powodują obumarcie. Jednocześnie chronią obszar uprawy przed kiełkowaniem nowych chwastów. Czas działania zależy od substancji aktywnie czynnej. Najskuteczniejsze są herbicydy doglebowe na chwasty jednoliścienne oraz dwuliścienne, które zapewniają ochronę nawet przez 3 miesiące.

Czy środki na chwasty są bezpieczne dla zwierząt i dzieci?

Środki ochrony roślin należy stosować z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, zgodnie z etykietą produktu, w tym z wymaganymi okresami karencji i prewencji. Preparaty powinny być przechowywane poza zasięgiem dzieci i zwierząt. W niektórych sytuacjach alternatywą mogą być środki pochodzenia naturalnego, które najlepiej sprawdzają się w przypadku młodych, intensywnie rosnących chwastów.

Jak stosować środek chwastobójczy na ścieżkach i podjazdach z kostki brukowej?

Oprysk chwastobójczy na ścieżkach, podjazdach i drogach dojazdowych wykonuje się ostrożnie. Precyzja jest bardzo ważna. Używa się opryskiwacza z lancą teleskopową i wąską dyszą. Należy odpowiednio dobrać preparat chwastobójczy, najlepiej przeznaczony do takich newralgicznych miejsc. Co jeszcze warto użyć? Soda oczyszczona spowalnia odrastanie chwastów w szczelinach.

Jaka pogoda i temperatura są najlepsze do oprysku chwastów?

Optymalna temperatura oscyluje w granicach kilkunastu stopni Celsjusza, zależnie od substancji aktywnie czynnej. W praktyce - należy unikać dużych chłodów i upałów. Pamiętaj, że opryski chwastobójcze wykonuje się w czasie bezdeszczowej i mało wietrznej pogody.

Jak ograniczyć konieczność stosowania preparatów chwastobójczych w ogrodzie?

W niektórych miejscach, np. pod koronami drzew lub na rabatach, warto zastosować rozwiązania ograniczające rozwój chwastów. Agrowłóknina pełni w tym przypadku funkcję mechanicznej bariery, utrudniającej ich wzrost. Ściółkowanie skutecznie ogranicza dostęp światła do nasion chwastów. Warto korzystać z obu metod.