Pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego rukola, na dobre zagościła na naszych talerzach i w przydomowych ogródkach. Zaskakuje smakiem i bogactwem witamin, ale przede wszystkim łatwością w uprawie. Co zrobić, by mieć ten przysmak na wyciągnięcie ręki? Jak o nią dbać i po którą właściwie sięgnąć? Podpowiadamy.
Odmiany rukoli
Na rynku dostępnych jest wiele odmian rukoli różniących się od siebie wyglądem, smakiem i czasem zbiorów. Oto zestawienie najlepszych i najpopularniejszych:
- Venicia – odmiana o pikantnym, orzechowym smaku, szybkim wzroście i późnym kwitnieniu, dając przy tym długie i bogate plony.
- Speedy – odmiana o ciemno zielonych listkach tworzących rozetę. To roślina szybkorosnąca. której wzrost pobudzają i przyspieszają regularne zbiory, możliwe po 4 tygodniach.
- Dwurząd wąskolistny – mrozoodporna, dzika, prosta w uprawie, wieloletnia odmiana rukoli, o długich, tworzących rozetę pierzastych liściach i żółtych kwiatach.
- Dragons Tongue – zielone, dekoracyjne listki tej rukoli wyróżnia biegnąca pośrodku czerwona żyłka liściowa. Jej smak jest zbliżony do mieszanki pieprzu i chrzanu.
- Rocket Pronto – szybko rosnąca, sałatkowa odmiana. Jej liście wyglądem przypominają liście mniszka. Kwitnąca w drugiej połowie lata, pozwala dłużej cieszyć się świeżymi listkami o musztardowo-orzechowym smaku
- Ruca – szybko rosnąca odmiana o falistych, delikatnych liściach i ostrym smaku zbliżonym do rzeżuchy.
- Wildfire – jasnozielona, szerokolistna, odmiana rukoli przypominająca w smaku japoński chrzan wasabi.
Wymagania rukoli
Rukola nie ma zbyt wygórowanych wymagań uprawy, a do szybkiego wzrostu i obfitych plonów, potrzebuje jedynie właściwych warunków.
Nasłonecznienie
Najbardziej odpowiednie stanowisko dla rukoli, to lekko zacienione miejsce. Wystawienie jej na pełne i ostre światło słoneczne, może powodować wysuszenie i skutkować w ostre w smaku liście. Przyczyni się również do szybszego, przedwczesnego kwitnienia rośliny.
Gleba
Roślina ta potrzebuje również żyznej gleby, którą dobrze jest wzbogacić kompostem, jeszcze przed wysiewem. Podłoże powinno mieć pH przybliżone do obojętnego. Musi być również przepuszczalne, by utrzymywało odpowiedni poziom wilgoci. Glebę można wzbogacić nawozem, np. SUBSTRAL Nawóz naturalny.
Jak uprawiać rukolę?
Rukolę można uprawiać zarówno w ogrodzie jak i w domu.
Uprawa rukoli w doniczce
Dzięki płytkiemu systemowi korzeniowemu, rukola świetnie sprawdza się w uprawie w doniczce. Latem można wystawić ją na balkon, zimą natomiast kontynuować uprawę rukoli w domu.
Jak wygląda uprawa rukoli w doniczce?
Do dużej donicy wypełnionej ziemią wzbogaconą o kompost, wysiewamy nasiona po czym przykrywamy je ziemią i podlewamy. Należy zachować 15-cm odstępy między rzędami i 6-cm między sadzonkami. Niska temperatura kiełkowania sprawia, że rukolę można uprawiać w doniczce przez cały rok. Do doniczki warto dodać hydrożel.
Uprawa rukoli w ogrodzie
Małe wymagania przestrzenne rukoli i krótki okres wzrostu sprawiają, że jest idealna jako przedplon i poplon. Często jest również siana pomiędzy innymi warzywami, takimi jak cebula czy marchew. Należy jednak unikać siewu rukoli w miejscu, gdzie w ciągu ostatnich trzech lat rosły inne rośliny kapustne. Stosując płodozmian, zapobiegamy chorobom i chronimy uprawę przed atakiem szkodników, a tym samym zwiększamy plony. Rukolę trzeba posadzić na żyznej glebie, do tego można wykorzystać gotową mieszankę.
Aby dłużej cieszyć się delikatnością liści, należy usunąć zawiązujący się kwiatostan i nie dopuścić do kwitnienia. W przeciwnym razie, roślina wyda nasiona, które możemy zebrać lub pozwolić im samoczynnie się wysiać.
Zbiór rukoli
Szybkiemu wzrostowi roślin sprzyja temperatura powietrza +20°C. W takich warunkach, pierwszego zbioru rukoli możemy dokonać już po 6 tygodniach od wysiewu, gdy nasze listki osiągną długość ok. 12 cm. Zbiór rukoli można wykonać całkowicie usuwając rozetki lub obrywając zewnętrzne listki tuż przy ziemi. W ten sposób pozwalamy najmniejszym na ich dalszy wzrost i zwiększamy plony. Taki zbiór należy powtarzać w odstępie 4-5 dni.
Rukola nadaje się do bezpośredniego spożycia jak i przechowywania w lodówce przez dwa dni. Warunkiem zachowania świeżości rukoli jest zabezpieczenie jej listków folią aluminiową i umieszczenie na dolnej półce lodówki.
Pielęgnacja rukoli
Pielęgnacja rukoli jest prosta i sprowadza się głównie do odpowiedniego nawadniania i odchwaszczania gleby. Rukola wymaga regularnego, niezbyt intensywnego podlewania. Idealnym dla rukoli jest lekko wilgotne podłoże. Zaleca się podlewanie przynajmniej raz na tydzień, po stwierdzeniu suchości podłoża na głębokości 5 cm. Brak systematyczności w podlewaniu może skutkować przesuszeniem rukoli, przez co jej listki staną się zbyt intensywne i ostre w smaku. Ponadto można ją nawozić, dodając do podłoża np. SUBSTRAL Osmocote 2w1 Uniwersalny.
Równie ważnym jest odpowiednie odchwaszczanie uprawy, by obecność chwastów nie opóźniła i nie spowolniła wzrostu uprawy. Pomocnym będzie również spulchnianie międzywęźli. Należy jednak robić to delikatnie, by nie uszkodzić korzeni.
Najważniejsze cechy rukoli
Rukola, inna nazwa to rokietta siewna, to roślina jednoroczna, o charakterystycznym, ostrym smaku. Jej pikantne liście mają zastosowanie w sałatkach. Należy do rodziny kapustowatych, w której skład wchodzą m.in. kapusta, rzepak, rukiew wodna.
| Nazwa botaniczna | Eruca vesicaria |
|---|---|
| Rodzaj | Eruca sativa |
| Rodzina | Kapustowate - Brassicaceae |
| Nasłonecznienie | Lekko zacienione |
| pH gleby | obojętne |
| Czas kwitnienia | czerwiec |
| Kolor kwiatów | białe |
| Naturalne środowisko | Klimat śródziemnomorski |
Nasłonecznienie
Rukola lubi lekko zacienione miejsce. Wystawienie jej na pełne i ostre światło słoneczne, może powodować wysuszenie liści.
Gleba
Żyzna i przepuszczalna gleba jest najlepsza do uprawy rukoli. Przed wysiewem ziemię można wzbogacić kompostem.
Kwitnienie
Rukola kwitnie w czerwcu, jej kwiaty są białe, podobne do kwiatów rzodkiewki.
Uprawa rukoli – najczęściej zadawane pytania
Jak uprawiać rukolę wieloletnia?
Rukola jest rośliną jednoroczną. Nasiona można wysiać także późną jesienią, aby zebrać liście wiosną.
Kiedy siać rukolę w doniczce?
Uprawę rukoli w doniczce na balkonie można rozpocząć wczesną wiosną lub latem. Pierwsze świeże listki pojawiają się już po kilkunastu dniach od wysiewu.
Kiedy wysiewać rukolę?
Nasiona rukoli wysiewa się między marcem a wrześniem. Jeśli chcemy, aby rukola zimowała w gruncie, to wysiewamy ją w październiku.
Najczęstsze choroby i szkodniki rukoli
Mimo łatwości w uprawie, rukola nie jest odporna na choroby osłabiające uprawę i zmniejszające plony. Do najczęstszych należą:
- Kiła kapustnych – najgroźniejsza choroba grzybowa kapustnych, powodująca powstawanie narośli, które hamują przepływ substancji odżywczych i obumieranie rośliny. Rozwojowi choroby towarzyszy specyficzny zapach gnijących korzeni. Zwalczanie choroby polega na stosowaniu płodozmianu, 5-letniej przerwy w siewie do skażonej gleby i unikanie siewu na glebach o odczynie kwaśnym.
- Mączniak rzekomy – trudna w rozpoznaniu, groźna choroba grzybowa objawiająca się występowaniem lekko brązowych, nieregularnych plam na wierzchniej stronie liści i mącznego osadu na ich spodzie. Liście żółkną i opadają, a choroba przenosi się na inne części rośliny. Usunięcie zarażonych części roślin i unikanie zraszania pozwoli zapobiec jej dalszemu rozprzestrzenianiu.
Oprócz grzybowych patogenów, rukola jest narażona na działanie szkodników. Podobnie, jak w przypadku rzodkiewki, rukolę najczęściej atakują:
- Pchełki ziemne – 2-milimetrowe chrząszcze, których larwy wyglądem przypominają gąsienice. Ich obecność można zauważyć po wygryzionych w liściach otworach. Największą aktywność zaś – podczas słonecznych dni. Aby skutecznie zapobiec wyniszczeniu uprawy, należy ją osłonić włókniną zaraz po wysiewie, regularnie odchwaszczać i spulchniać glebę. Można również posadzić sałatę, szpinak czy kocimiętkę, które odstraszą szkodniki. Co ważne, nie należy stosować oprysków chemicznych w uprawie roślin o tak krótkim okresie wegetacji.
