Surfinia to popularny kwiat balkonowy, nazywany przez niektórych „królową balkonów”. Ta jednoroczna roślina jest wybierana przez ogrodników z powodu swoich pięknych kwiatów o różnych barwach – od jasnoniebieskich, poprzez różowe, czerwone i ciemnofioletowe. Jej bujne kwiatostany są ozdobą każdego tarasu czy ogródka. Przeczytaj nasz poradnik, aby dowiedzieć się więcej o surfiniach na balkonie.
Odmiany surfinii
Wyróżnia się cztery główne rodzaje surfinii, które obejmują setki odmian. Wśród nich można wyróżnić:
- Surfinie o wielkich kwiatach, tzw. Grandiflora – są najczęściej spotykanym rodzajem. Charakteryzują się dużymi kwiatami (od 7,5 do 10 cm), które często rosną pionowo, ale mogą także „wylewać się” na boki pojemnika.
- Surfinie wielokwiatowe, tzw. Multiflora – mają mniejsze kwiaty, lecz za to kwitną obficiej.
- Surfinie o małych kwiatach, tzw. Milliflora – to miniaturowe wersje petunii ogrodowych.
- Surfinie kaskadowe – rosną bardzo szybko i są w stanie pokryć zajmowany obszar w dość krótkim czasie; to doskonała roślina okrywowa.
Niektórzy dzielą surfinie wg kolorów kwiatów, tj. na jednobarwne i wielobarwne. Do popularnych odmian surfinii należą m.in. Ratio Red, Pink Vein, Bright Dream, Sky Blue, Victorian Yellow.
Surfinia a petunia
Botaniczna nazwa petunii ogrodowej to Petunia×hybrida hort. ex Vilm. Roślina ta jest spokrewniona z tytoniem, rośnie głównie w Argentynie i Brazylii (rodzina Solanaceae). Petunia ogrodowa jest mieszańcem, powstałym ze skrzyżowania dwóch innych gatunków petunii rosnących dziko w Ameryce Południowej.
Z kolei surfinia to odmiana petunii i tą nazwą określa się petunie o zwisających pędach; dość często używa się także nazwy petunia kaskadowa lub zwisająca. Surfinia to kwiat wyhodowany sztucznie, tj. za pomocą inżynierii genetycznej.
Petunie jak i surfinie kwitną bardzo obficie i są odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne. Poza tym ich okres wegetacyjny jest dość długi, kwitną nawet do jesiennych przymrozków.
Jak sadzić surfinie?
Surfinie można sadzić z gotowych sadzonek lub wysiać je z rozsady. Jeśli chcemy sami wyprodukować roślinę, to należy w lutym wysiać nasiona. Gdy podrosną, przepikowuje się je i wysiewa do gruntu. W warunkach domowych dość trudno wyhodować samemu surfinie z rozsady, dlatego zaleca się kupienie gotowych sadzonek. Surfinie można także rozmnażać poprzez pobranie sadzonek pędowych i ukorzenienie ich. Jest to nieco łatwiejszy sposób niż wysiew z rozsady.
Jaka ziemia do surfinii?
Jeśli sadzimy surfinie na balkonie, to trzeba pamiętać, aby stanowisko do uprawy surfinii było słoneczne (przy braku słońca kwitnienie się opóźnia). Surfinia potrzebuje żyznej i przepuszczalnej ziemi. Zaleca się glebę o kwaśnym odczynie (5,0-5,5 pH). W sklepach ogrodniczych można kupić gotową mieszankę. Ziemię można odżywić nawozem, np. SUBSTRAL Nawóz Osmocote Burza Kwiatów, który działa 6 razy dłużej i wydajniej, niż zwykły granulat. Odżywia roślinę codziennie przez 6 miesięcy. Jest bogaty w mikroelementy potrzebne surfiniom.
Jak gęsto sadzić surfinie?
Jak sadzić surfinie? Nie jest to zbyt trudne zadanie. Surfinie sadzi się w doniczkach, które pozwalają roślinie na swobodne zwisanie. Najczęściej sadzi się 3 rośliny, w większych donicach może być nawet 6 sadzonek. Pamiętajmy, aby nie sadzić zbyt gęsto – korzenie rośliny potrzebują nieco przestrzeni. W zależności od wielkości doniczki można posadzić sadzonki co 20-40 cm. W doniczkach należy wykonać drenaż, gdyż nadmiar wody szkodzi surfiniom. Jeśli sadzimy surfinie w gruncie, to można je sadzić nieco rzadziej, nawet co 50 cm. Najlepszym miejscem jest stanowisko południowo wschodnie i południowe, gdzie jest najwięcej słońca.
Kiedy sadzić surfinie na balkon?
Surfinie na balkon najlepiej sadzić w drugiej połowie maja, po tzw. zimnych ogrodnikach i Zimnej Zośce (12-15 maja), gdy minie ryzyko nocnych przymrozków. To rośliny wrażliwe na chłód, dlatego nie warto wystawiać ich na stałe zbyt wcześnie. Najbezpieczniej sadzić gotowe sadzonki wtedy, gdy noce są już cieplejsze, a temperatura stabilnie utrzymuje się powyżej około 10°C.
Termin sadzenia surfinii na balkonie zależy od pogody, stanowiska i sposobu uprawy:
- Gotowe sadzonki - najczęściej sadzi się je do skrzynek, donic i wiszących pojemników w drugiej połowie maja. Jeśli wiosna jest chłodna, lepiej poczekać kilka dni dłużej niż narazić rośliny na zimne noce.
- Rozsada lub domowa uprawa - surfinie można wysiewać lub przygotowywać wcześniej w domu, szklarni albo ciepłym inspekcie, ale młode rośliny powinny trafić na balkon dopiero po zahartowaniu i ustąpieniu przymrozków.
- Temperatura nocą - surfinie źle reagują na spadki temperatury, szczególnie gdy są świeżo posadzone. Jeśli noce nadal są zimne, donice można wystawiać tylko w dzień, a wieczorem przenosić w osłonięte miejsce.
- Balkon i ekspozycja - na balkonach osłoniętych, słonecznych i ciepłych surfinie można sadzić nieco wcześniej niż na balkonach chłodnych, wietrznych lub północnych. W miejscach narażonych na silny wiatr rośliny warto dodatkowo osłonić.
- Sadzenie do pojemników - wybierz donice lub skrzynki z otworami odpływowymi i warstwą drenażu. Surfinie potrzebują żyznego, przepuszczalnego podłoża oraz miejsca, aby ich zwisające pędy mogły swobodnie się rozwijać.
- Pierwsze dni po posadzeniu - po przesadzeniu podlej rośliny umiarkowanie i przez kilka dni obserwuj pogodę. Jeśli zapowiadane są chłodne noce, silny wiatr lub ulewne deszcze, lepiej czasowo przestawić donice w bardziej osłonięte miejsce.
Najczęstszy błąd to zbyt wczesne sadzenie surfinii na balkon w kwietniu lub na początku maja. Rośliny mogą wtedy przestać rosnąć, słabiej się ukorzeniać, a przy nocnym chłodzie nawet zostać uszkodzone. Lepiej poczekać do stabilnej, ciepłej pogody, bo dobrze posadzone surfinie szybko nadrabiają wzrost i obficie kwitną przez sezon.
Jak podlewać surfinie?
Surfinie wymagają obfitego podlewania (lecz należy uważać, aby ich nie przelać). Jeśli jest bardzo gorąco, to należy podlewać surfinie codziennie, dwa razy – rano i wieczorem. Podlewania sprawia, że roślina bujniej kwitnie. Oprócz podlewania należy surfinie nawozić, gdyż roślina ta potrzebuje wiele minerałów, aby zakwitnąć. Świetnie do tego nadaje się SUBSTRAL Nawóz Magiczna Siła Burza Kwiatów.
Nawóz do surfinii
Surfinie wymagają obfitego i częstego nawożenia. Nawóz do surfinii powinien być specjalną mieszanką przeznaczoną do roślin obficie kwitnących. Najlepiej sprawdzają się nawozy wieloskładnikowe o przedłużonym działaniu, np. w postaci pałeczek wsadzonych do ziemi. Można zastosować także nawóz extra długodziałający o szybkim działaniu (efekty widoczne w przeciągu kilku dni). Więcej o nawożeniu kwiatów balkonowych przeczytasz tutaj.
Czy surfinia jest wieloletnia?
Surfinia z natury może być rośliną wieloletnią, ale w polskich warunkach najczęściej traktuje się ją jako roślinę jednoroczną. Nie jest odporna na mróz, dlatego po pierwszych jesiennych przymrozkach zwykle zamiera. Można jednak spróbować ją przezimować w jasnym, chłodnym pomieszczeniu i ponownie wystawić na balkon w kolejnym sezonie.
Co warto wiedzieć o żywotności surfinii?
- W Polsce zwykle uprawia się ją jako jednoroczną - najczęściej kupuje się gotowe sadzonki wiosną, sadzi na balkonie po ustąpieniu przymrozków i uprawia do jesieni.
- Nie znosi mrozu - niskie temperatury, szczególnie nocne przymrozki, mogą uszkodzić pędy, liście i korzenie. Dlatego surfinie nie powinny zimować na otwartym balkonie.
- Może kwitnąć przez cały sezon - przy regularnym podlewaniu, nawożeniu i usuwaniu przekwitłych kwiatów surfinia może obficie kwitnąć od późnej wiosny aż do jesiennych chłodów.
- Zimowanie jest możliwe, ale nie zawsze się udaje - jesienią można przyciąć pędy, przenieść roślinę do jasnego i chłodnego pomieszczenia oraz ograniczyć podlewanie. Roślina powinna przejść okres spoczynku, a podłoże nie może być ani całkowicie suche, ani stale mokre.
- Wiosną trzeba ją stopniowo pobudzić do wzrostu - po zimowaniu surfinię można przesadzić do świeżego podłoża, lekko przyciąć, zwiększyć podlewanie i rozpocząć nawożenie, gdy zacznie wypuszczać nowe pędy.
- Często łatwiej kupić nowe sadzonki - zimowanie surfinii wymaga odpowiednich warunków, miejsca i regularnej kontroli rośliny. Jeśli pomieszczenie jest zbyt ciemne, zbyt ciepłe albo zbyt wilgotne, roślina może słabnąć, chorować lub zamierać.
Jeśli chcesz potraktować surfinię jako roślinę wieloletnią, przenieś ją jesienią do jasnego pomieszczenia o temperaturze około 5-10°C, ogranicz podlewanie i regularnie sprawdzaj stan pędów. Na balkon wystawiaj ją ponownie dopiero po majowych przymrozkach, po wcześniejszym zahartowaniu.
Usuwanie kwiatostanów
Przekwitłe kwiaty oraz liście surfinii należy usuwać – zaleca się to robić regularnie, gdyż wspomaga to kwitnienie oraz zapobiega chorobom grzybowym. Ponadto nie powinno się dopuścić do wytworzenia nasion, gdyż osłabia to roślinę. Surfinie można przycinać, jeśli planuje się ich zimowanie.
Surfinie - choroby i szkodniki
Surfinie i petunie to dość delikatne rośliny, są narażone na uszkodzenia mechaniczne przez wiatr i silne opady deszczu. Także zbyt mocne podlewanie i zraszanie sprzyja powstaniu chorób grzybowych. Pierwsze objawy to brunatnienie liści, więdnięcie i spowolnienie kwitnienia. Później grzyb atakuje mocniej i na liściach pojawia się szary nalot, który powoduje zamieranie rośliny.
Mszyce na surfinii - jak je rozpoznać i zwalczać?
Mszyce na surfinii najczęściej pojawiają się na młodych pędach, pąkach, szypułkach kwiatowych i spodniej stronie liści. Wysysają soki z rośliny, przez co surfinia słabiej rośnie, gorzej kwitnie, a liście mogą się żółcić, zwijać i deformować. Przy pierwszych objawach warto szybko umyć lub opryskać roślinę, zanim kolonia mocno się rozrośnie.
Jak rozpoznać mszyce na surfinii?
- Skupiska drobnych owadów - mszyce są małe, zwykle zielone, żółtawe, czarne lub jasnoróżowe. Najczęściej żerują w koloniach, dlatego można je zauważyć jako skupiska na młodych częściach rośliny.
- Spód liści i młode pędy - to miejsca, które trzeba sprawdzić w pierwszej kolejności. Mszyce często chowają się pod liśćmi, przy pąkach i na końcówkach delikatnych pędów.
- Lepka spadź - żerujące mszyce wydzielają lepką substancję, która może osadzać się na liściach, pędach, kwiatach i powierzchni balkonu. Na spadzi może później rozwijać się ciemny nalot grzybów sadzakowych.
- Osłabione kwitnienie - silnie zaatakowana surfinia może tworzyć mniej pąków, słabiej kwitnąć i tracić dekoracyjny wygląd.
Jak zwalczać mszyce na surfinii?
- Usuń pierwsze kolonie mechanicznie - jeśli mszyc jest niewiele, możesz spłukać je delikatnym strumieniem wody albo przetrzeć pędy i spód liści wilgotną ściereczką. Rób to ostrożnie, aby nie połamać kruchych pędów surfinii.
- Zastosuj oprysk z szarego mydła - przy lekkim porażeniu możesz użyć roztworu szarego lub potasowego mydła ogrodniczego. Dokładnie spryskaj całą roślinę, szczególnie spód liści, pąki i młode przyrosty.
- Powtarzaj zabieg - jednorazowy oprysk często nie wystarcza. Mszyce szybko się rozmnażają, dlatego po kilku dniach sprawdź roślinę ponownie i w razie potrzeby powtórz oprysk.
- Opryskuj w odpowiednich warunkach - zabieg wykonuj rano lub wieczorem, nie w pełnym słońcu i nie podczas upału. Unikaj oprysku przed deszczem oraz przy silnym wietrze.
- Przy silnej inwazji sięgnij po środek owadobójczy - jeśli mszyce wracają mimo naturalnych metod, a roślina wyraźnie słabnie, wybierz preparat przeznaczony do roślin balkonowych i stosuj go zgodnie z instrukcją producenta.
Jak ograniczyć powrót mszyc?
Regularnie oglądaj młode pędy i spód liści, usuwaj mocno porażone fragmenty i nie ustawiaj skrzynek zbyt gęsto. Warto też obserwować obecność mrówek, ponieważ często pojawiają się tam, gdzie mszyce produkują spadź. Zdrowa, dobrze podlewana i nawożona surfinia lepiej znosi niewielkie ataki szkodników, ale nie należy opóźniać reakcji, gdy kolonia szybko się powiększa.
FAQs:
Co zrobić, jeśli po posadzeniu surfinii zapowiadane są zimne noce?
Najlepiej przenieść donice w osłonięte miejsce, np. do mieszkania, garażu, klatki schodowej albo pod zadaszenie. Jeśli nie możesz ich przenieść, osłoń rośliny agrowłókniną i ustaw je bliżej ściany budynku, gdzie zwykle jest cieplej.
Dlaczego mszyce wracają na surfinie po oprysku?
Najczęściej dlatego, że część owadów pozostała na spodzie liści, w pąkach albo na sąsiednich roślinach. Mszyce szybko się rozmnażają, więc zabieg trzeba powtarzać i kontrolować nie tylko jedną surfinię, ale też rośliny stojące obok.
Czy warto zimować surfinie?
Warto spróbować, jeśli masz jasne, chłodne miejsce i zdrową, silną roślinę. Trzeba jednak liczyć się z tym, że zimowanie nie zawsze się udaje. W praktyce wiele osób co roku kupuje nowe sadzonki, bo jest to prostsze i daje bardziej przewidywalny efekt kwitnienia.