Cukinie – uprawa różnych odmian

Odmiany cukinii

Cukinia należy do roślin dyniowatych i uznawana jest za jej odmianę. Wśród popularnych gatunków uprawianych w Polsce należy wymienić cukinię: 

• Astra Polka
• Atena Polka
• Nefertiti
• Okrągłą
• Lajkonik 

Astra Polka to odmiana cukinii, której uprawa nie nastręcza wielu problemów. Odmiana jest odporna na choroby charakterystyczne dla roślin dyniowatych. Cukinia ta szybko się rozrasta, a jej owoce o ciemnym kolorze skórki wyglądem przypominają maczugę. Ponieważ warzywo nie gromadzi w sobie ani metali ciężkich, ani azotanów, możemy je hodować nawet w miejskim ogródku bez szkody dla naszego zdrowia.  

Odmiana cukinii o nazwie Nefertiti wyróżnia się połyskującą głęboką zieloną skórką i regularnymi kształtami. Cukinia ta charakteryzuje się dużą plennością, dlatego warto posadzić ją w swoim ogródku dla długich zbiorów. 

Okrągła cukinia Todno Chiaro di Nizza o jasnozielonej skórce doskonale nadaje się pod uprawę doniczkową.  

Cukinia żółta Floridol w uprawie daje dużo owoców, a do tego można ją jeść na surowo. Hoduje się ją amatorsko, ale też na skalę przemysłową.

Jakie narzędzia i sprzęty są potrzebne do uprawy cukinii

Jeśli hodujemy cukinię z rozsady potrzebne będą nam: 

• biodegradowalne doniczki torfowe,
• mała szufelka lub łopatka ogrodowa. 

Cukinię przesadzamy do gleby wraz z bryłką ziemi, uważając, żeby nie naruszyć systemu korzeniowego. Do przygotowania gleby pod rozsadę przyda się łopatka ogrodowa do wykopania otworu. Warto zastosować też wieloskładnikowy nawóz mineralny taki jak np. Substral Nawóz naturalny do Warzyw.

Jak uprawiać cukinię?

Cukinia rośnie szybko, dlatego też efekty naszej ogrodniczej pracy zobaczymy już po kilku tygodniach od zasadzenia warzywa. Ponieważ cukinia pochodzi z krajów znajdujących się na południu, warzywo lubi słoneczne stanowiska osłonięte od wiatru. Sadzonka cukinii wzrasta najlepiej w temperaturze 20°C-25°C. Nie lubi zimna i jeśli temperatura spadnie, roślina przestanie owocować. Cukinia czuje się świetnie w nasłonecznionym miejscu, ale urośnie też i w cieniu. Nie będzie jednak zbyt duża i smaczna.  

Ziemia pod uprawę cukinii powinna być bogata w składniki mineralne. Choć warzywo wykiełkuje też i na słabszym podłożu. Jeśli planujemy posadzić cukinię, na jesieni możemy wzbogacić glebę o kompost lub obornik. Dla jeszcze lepszych plonów i zapewnienia cukinii stałego dostępu do wody, warto posadzić ją na agrowłókninie. Ponieważ roślina musi być obficie podlewana i mieć stały dostęp do wody, włóknina zapobiegnie utracie wilgotności. Powstrzyma też przed rośnięciem niepożądane chwasty.  

Kiedy siać cukinię?

Cukinię można siać na dwa sposoby: bezpośrednio do gruntu od połowy maja do połowy czerwca albo wcześniej na rozsadę, zwykle pod koniec kwietnia lub na początku maja. Do gruntu siej dopiero wtedy, gdy minie ryzyko przymrozków, a gleba będzie ogrzana. Przy uprawie z rozsady sadzonki wysadza się po 15 maja, po wcześniejszym zahartowaniu.

Siew cukinii - najważniejsze terminy i zasady:

- Siew do gruntu - cukinię wysiewa się bezpośrednio na grządkę najczęściej od połowy maja, po tzw. zimnych ogrodnikach i zimnej Zośce (15 maja). W chłodniejszych rejonach lub przy zimnej wiośnie lepiej poczekać do końca maja albo początku czerwca.

- Kiedy siać cukinię na rozsadę - najlepiej zrobić to w drugiej połowie kwietnia lub na początku maja. Nasiona wysiewaj od razu do osobnych doniczek, ponieważ cukinia źle znosi pikowanie i uszkodzenie korzeni. Gotową rozsadę sadzi się do gruntu zwykle po 15 maja, po wcześniejszym zahartowaniu.

- Temperatura gleby - cukinia jest rośliną ciepłolubną. Do gruntu warto siać ją wtedy, gdy gleba jest już wyraźnie ogrzana, najlepiej do co najmniej około 10-12°C. W zimnej, mokrej ziemi nasiona mogą długo nie kiełkować albo zacząć gnić.

- Głębokość siewu - nasiona cukinii umieszcza się zwykle na głębokości około 2-4 cm. Do jednego dołka można wysiać 2-3 nasiona, a po wschodach zostawić najsilniejszą roślinę.

- Rozstaw - cukinia mocno się rozrasta, dlatego potrzebuje dużo miejsca. Najczęściej zostawia się około 80-100 cm odstępu między roślinami, zależnie od odmiany i sposobu prowadzenia uprawy.

- Sadzenie rozsady - gotowe sadzonki przesadza się do gruntu po ustąpieniu przymrozków, zwykle po 15 maja. Przed sadzeniem warto je hartować przez kilka dni, wystawiając w dzień na zewnątrz i chowając na noc do środka.

- Podlewanie po siewie - po wysianiu nasion lub posadzeniu rozsady podlej podłoże umiarkowanie. Ziemia powinna być wilgotna, ale nie podmokła. Nadmiar wody, szczególnie w chłodnej glebie, zwiększa ryzyko gnicia nasion i młodych korzeni.

Cukinia hodowana jest w ogrodach, ale jej uprawa w doniczce też jest możliwa. Trzeba pamiętać jedynie o tym, że cukinia potrzebuje do rośnięcia dużo miejsca i wody. Dlatego powinna znaleźć się raczej w obszernym pojemniku, w którym będzie można ją obficie podlewać. Kiedy roślina kwitnie stanowi ciekawą balkonową ozdobę, ale i później jest niebanalnym warzywnym ozdobnikiem.

Istotną kwestią przy siewkach są doniczki. Powinny być bardzo dokładnie oczyszczone, a nawet wysterylizowane. Jeśli tego nie zrobimy, siewki mogą nabawić się choroby grzybowej, a z naszej plantacji nic nie pozostanie.

Pierwsze zbiory cukinii pojawiają się zwykle po około 6-8 tygodniach od siewu, zależnie od odmiany, pogody i terminu sadzenia. Przy wcześniejszej rozsadzie plon można uzyskać szybciej niż przy siewie bezpośrednio do gruntu. Istotną kwestią przy siewkach są doniczki. Powinny być bardzo dokładnie oczyszczone, a nawet wysterylizowane. Jeśli tego nie zrobimy, siewki mogą nabawić się choroby grzybowej, a z naszej plantacji nic nie pozostanie.  

Cukinia hodowana jest w ogrodach, ale jej uprawa w doniczce też jest możliwa. Trzeba pamiętać jedynie o tym, że cukinia potrzebuje do rośnięcia dużo miejsca i wody. Dlatego powinna znaleźć się raczej w obszernym pojemniku, w którym będzie można ją obficie podlewać. Kiedy roślina kwitnie stanowi ciekawą balkonową ozdobę, ale i później jest niebanalnym warzywnym ozdobnikiem. 

Jak pielęgnować cukinię?

Choć jest stosunkowo mało wymagająca, cukinia potrzebuje drobnych zabiegów pielęgnacyjnych. Trzeba ją regularnie odchwaszczać, choć wokół niej pojawia się mało obcych roślin. Sama w sobie cukinia jest tak rozłożysta i zajmuje sporo miejsca, że nie starcza go już nawet dla szkodników. Jeśli zastosujemy dodatkowo ściółkę w postaci agrowłókniny, problem chwastów w naszym ogródku się nie pojawi.  

Cukinię posadźmy na żyznej glebie odżywionej wcześniej organicznym nawozem. Dzięki temu roślina będzie dawała duże plony i nie trzeba będzie jej dodatkowo nawozić. Jeśli jednak warzywo zaprzestało rośnięcia lub zbiory są słabe, zastosujmy nawóz interwencyjny, jak Substral Nawóz Magiczna Siła do Warzyw i Owoców. Jego skoncentrowana formuła pozwala na zastosowanie małej dawki, a preparat szybko daje widoczne efekty. Warzywa stają się dorodniejsze i są odporniejsze na choroby. Najlepszy typ gleby dla cukinii to ziemia o neutralnym pH: 

• kredowa
• gliniana
• gliniasta
• piaskowa 

Jak i kiedy zbierać cukinię?

Pierwsze warzywa mogą pojawić się już w czerwcu (4 miesiące po sadzeniu cukinii). Ostatnie zbierzemy w końcówce września, a nawet w październiku. O ile nie będzie pierwszych przymrozków. Cukinię zrywamy z krzaczka wtedy, kiedy osiągnie rozmiar ok. 10-12 cm. Regularne zbieranie warzyw, kiedy są jeszcze stosunkowo małe, pozwoli nam przez dłuższy czas cieszyć się plonami.  

Świeżą cukinię przechowujemy do 3 tygodni w ciemnym i chłodnym pomieszczeniu (temperatura nie może spadać poniżej 10°C) z dala od pomidorów i owoców (ze względu na zawartość w nich etylenu, cukinia będzie się psuła). Jeśli chcemy przechowywać warzywo dłużej, konieczne będzie jego zamrożenie lub zamarynowanie. Zblanszowaną, a następnie zamrożoną cukinię przechowujemy w zamrażalniku przez maksymalnie 10 miesięcy (po tym czasie zaczyna się starzeć i źle smakuje). 

Możliwe problemy, szkodniki i choroby w uprawie cukinii

Cukinia jest bardzo wrażliwa na niskie temperatury. Dlatego nawet najmniejszy przymrozek może zniszczyć uprawę. Inne problemy związane z hodowaniem cukinii to gnicie młodych owoców oraz brak zawiązania owoców.  

Choć cukinia rzadko choruje, przy intensywnych opadach deszczu może zostać zaatakowana przez choroby grzybowe takie jak: 

• mączniak prawdziwy,
• mączniak rzekomy,
• szara pleśń. 

Szkodnikiem często atakującym roślinę jest przędziorek chmielowiec. 

FAQs:

Czy lepiej siać cukinię do gruntu, czy robić rozsadę?

Obie metody są dobre. Siew do gruntu jest prostszy i sprawdza się, gdy gleba jest już ciepła. Rozsada pozwala przyspieszyć plon, ale wymaga ostrożnego przesadzania, ponieważ cukinia źle znosi uszkodzenie bryły korzeniowej.

Po czym poznać, że rozsada cukinii jest gotowa do sadzenia?

Rozsada cukinii jest gotowa do sadzenia, gdy ma kilka dobrze rozwiniętych liści, zwartą bryłę korzeniową i nie jest wyciągnięta. Przed przeniesieniem do gruntu trzeba ją zahartować, czyli stopniowo przyzwyczaić do słońca, wiatru i niższych temperatur.

Co zrobić, jeśli rozsada cukinii za bardzo się wyciągnęła?

Wyciągnięta rozsada zwykle ma za mało światła lub stoi w zbyt ciepłym miejscu. Przenieś ją w jaśniejsze, nieco chłodniejsze stanowisko i ogranicz nadmierne podlewanie. Jeśli sadzonki są bardzo słabe i cienkie, czasem lepiej wysiać cukinię ponownie.