Sadzenie i uprawa borówki amerykańskiej
Borówka amerykańska to długowieczny krzew wydający pyszne jagodowe owoce. Warto posadzić ją w przydomowym ogródku, a nawet na balkonie. Jeśli zrobimy to zgodnie z jej upodobaniami glebowymi, będzie zdrowo rosła i może owocować nawet 20 lat.
Borówka wysoka zwana amerykańską przywędrowała do Polski kilkanaście lat temu z bardzo podobnego klimatu uprawowego. Dlatego wytrzymuje nawet siarczyste mrozy, jest odporna na wiosenne przymrozki. Łatwo się u nas przyjmuje i świetnie owocuje. Z jednego krzaka można zebrać rocznie do 6-8 kg owoców.
Decydując się na zakup krzewu borówki amerykańskiej, można wybierać wśród wielu odmian: od małych karłowatych, po duże, dorastające do ponad 2 metrów wysokości. Sprawdź, jakie są najlepsze odmiany borówki amerykańskiej.
Jak sadzić i pielęgnować borówkę amerykańską?
Kiedy sadzić borówkę amerykańską?
Borówkę amerykańską najlepiej sadzić w dwóch terminach: wiosną, od marca do kwietnia, gdy minie ryzyko silnych przymrozków, albo jesienią, od września do października. Sadzonki w doniczkach można sadzić także przez większą część sezonu, ale wiosna i jesień zwykle dają roślinie najlepsze warunki do przyjęcia się.
Jeśli zależy Ci na najbezpieczniejszym rozwiązaniu, wybierz sadzenie wiosenne. Krzew ma wtedy cały sezon na ukorzenienie przed zimą. Jesienne sadzenie też jest dobrym rozwiązaniem, ale młodą roślinę warto po posadzeniu zabezpieczyć ściółką, kopczykiem lub agrowłókniną, szczególnie w chłodniejszych rejonach. Po posadzeniu borówkę obficie podlej, uformuj wokół niej lekką misę na wodę i wyściółkuj podłoże korą sosnową, trocinami lub igliwiem. Ściółka pomaga utrzymać wilgoć, ogranicza chwasty i wspiera kwaśny odczyn gleby, którego borówka potrzebuje do zdrowego wzrostu.
Stanowisko dla borówki amerykańskiej
Miejsce w którym będzie rósł krzew borówki musi być dobrze przemyślane, ponieważ, po przyjęciu się będzie na nim egzystować 20 lat lub dłużej. Wybieramy najbardziej słoneczne miejsce w ogrodzie i jednocześnie osłonięte od wiatru. Krzewy wysokie sadzi się co około 1,5 m, niskie i karłowe co 0,8-1 m. Po wyjęciu z doniczki, bryłę korzeniową trzeba lekko roztrzepać. Roślinę sadzimy na takiej samej wysokości na jakiej rosła w doniczce lub szkółce, jeśli była kupowana z gołym korzeniem. Po posadzeniu robimy wokół krzewu misę na wodę, ziemię ściółkujemy agrowłókniną, która zapobiega narastaniu chwastów. Warto także podsypać pod sadzonkę trocin lub kory, co zatrzyma wilgoć w glebie na dłużej, a jednocześnie delikatnie poprawi kwasowość podłoża. Ściółkę trzeba uzupełniać nie rzadziej niż co 3-4 lata.
Jakie odmiany borówki sadzić obok siebie
Borówkę amerykańską sadzimy parami. Borówka jest rośliną obcopylną i potrzebuje drugiej rośliny do zapylenia. Zatem decydując się na zakup krzewu borówki, od razu należy kupować dwie sadzonki. Można kupić krzew tego samego lub innego gatunku. Zaletą sadzenia różnych odmian borówki jest wydłużenie okresu owocowania. W lipcu owocują odmiany Bluejay, Duke, Earliblue, Patriot, Spartan, Sunrise; w sierpniu - Berkley, Bluecrop, Nelson; a we wrześniu - Brigitta Blue, Blue Gold, Darrow i Elliott.
Kiedy przesadzać borówkę amerykańską
Borówki można sadzić przez cały sezon. Jednak najlepiej przyjmą się te posadzone wczesną jesienią. Po przesadzeniu należy obficie podlewać krzew, a na zimę przykryć, by nie przemarzł.
Jakie pH dla borówki amerykańskiej i jak zakwasić ziemię?
Borówka amerykańska najlepiej rośnie w kwaśnym podłożu o pH około 3,8-4,8. Jeśli pH gleby jest wyższe, krzew może słabiej pobierać składniki pokarmowe, wolniej rosnąć, gorzej owocować, a jego liście mogą żółknąć. Dlatego przed sadzeniem warto sprawdzić odczyn gleby i w razie potrzeby przygotować kwaśne, przepuszczalne podłoże.
Jak zakwasić ziemię pod borówkę amerykańską?
-
Sprawdź pH gleby - użyj prostego testera, papierków lakmusowych lub pH-metru. Badanie najlepiej wykonać w kilku miejscach planowanej uprawy.
-
Wymieszaj ziemię z kwaśnym torfem - to dobry sposób na przygotowanie stanowiska przed sadzeniem, szczególnie gdy gleba w ogrodzie jest zbyt ciężka lub ma zbyt wysokie pH.
-
Dodaj przekompostowaną korę sosnową, igliwie albo trociny z drzew iglastych - poprawiają strukturę podłoża, pomagają utrzymać kwaśny odczyn i ograniczają przesychanie gleby.
-
Stosuj nawozy przeznaczone do borówek - specjalistyczne nawozy pomagają odżywiać krzewy i jednocześnie utrzymywać odpowiednio kwaśne pH podłoża.
-
Uzupełniaj ściółkę co kilka lat - kora, trociny lub igliwie stopniowo się rozkładają, dlatego warto je regularnie dosypywać.
-
Unikaj wapnowania i podlewania bardzo twardą wodą - wapno oraz woda bogata w wapń mogą podnosić pH gleby, co borówkom zdecydowanie nie służy. Najłatwiej przygotować stanowisko dla borówki, sadząc ją w mieszance kwaśnego torfu, przekompostowanej kory i żyznej, przepuszczalnej ziemi. Gotowe podłoża do borówek również pomagają utrzymać dobre warunki powietrzno-wodne i właściwy odczyn gleby, co sprzyja przyjęciu się krzewu oraz obfitemu owocowaniu.
Podlewanie borówki amerykańskiej
Zaraz po posadzeniu, a także regularnie w trakcie sezonu wegetacyjnego bardzo ważne jest byśmy nie zapominali o dostarczaniu roślinie wody. Borówki mają płytki system korzeniowy, co oznacza, że są podatne na przesuszenie. Jeśli nie będziemy o tym pamiętać, roślina obdarzy nas mniej hojnie swoimi owocami. Średnio przyjmuje się, że 15-20 litrów to wystarczająca ilość wody na jeden krzew.
Nawożenie borówki amerykańskiej
Nawóz stosujemy w trakcie i po okresie owocowania. Od marca do czerwca, co miesiąc, należy dostarczyć krzewom nawozu na bazie azotu, by zaczęły intensywny wzrost. Dobrze jest zastosować profesjonalny nawóz do borówek o przedłużonym działaniu, np. Substral Nawóz do Borówek 2w1, który zabezpiecza wszystkie potrzeby pokarmowe roślin, a jednocześnie zakwasza podłoże, co sprzyja obfitemu owocowaniu. Nawóz ten można zastosować również do rododendronów, hortensji, azalii, kamelii, magnolii i wrzośców. W okresie spoczynkowym, po owocowaniu należy zasilić krzewy nawozami wzbogaconymi w potas i fosfor.
Jak przycinać borówkę amerykańską krok po kroku?
Borówkę amerykańską przycina się przez usuwanie pędów uszkodzonych, przemarzniętych, słabych, najstarszych oraz tych, które nadmiernie zagęszczają środek krzewu. Najlepszy termin cięcia to koniec lutego lub początek marca, zanim roślina rozpocznie intensywną wegetację. Regularne cięcie poprawia dostęp światła i powietrza do wnętrza krzewu, pobudza młode przyrosty i pomaga utrzymać dobre owocowanie.
Przycinanie borówki amerykańskiej krok po kroku:
-
Usuń pędy uszkodzone, połamane i przemarznięte - wycinaj je jako pierwsze, ponieważ niepotrzebnie osłabiają krzew i mogą być miejscem rozwoju chorób.
-
Wytnij najstarsze gałęzie przy ziemi - u starszych krzewów usuwaj przede wszystkim pędy kilkuletnie, słabo owocujące i ciemniejsze od młodych przyrostów.
-
Prześwietl środek krzewu - usuń pędy krzyżujące się, rosnące do środka oraz te, które zbyt mocno zagęszczają roślinę. Dzięki temu owoce będą miały lepszy dostęp do słońca.
-
Zostaw najsilniejsze młode pędy - wybieraj zdrowe, dobrze ustawione przyrosty, które w kolejnych sezonach zastąpią starsze gałęzie i będą budować plon.
-
Nie tnij zbyt mocno młodych borówek - przez pierwsze lata po posadzeniu wystarczy usuwać pędy słabe, chore lub uszkodzone. Silniejsze cięcie wykonuje się zwykle dopiero na starszych, dobrze ukorzenionych krzewach.
W przypadku bardzo starych i zaniedbanych borówek można wykonać cięcie odmładzające. Polega ono na mocniejszym skróceniu pędów, aby pobudzić roślinę do wypuszczenia nowych przyrostów. Trzeba jednak pamiętać, że po takim zabiegu krzew może słabiej owocować przez 2-3 sezony. Jeśli masz kilka starych krzewów, najlepiej odmładzać tylko część z nich w danym roku.
Potencjalne problemy z borówką amerykańską
Przed przystąpieniem do uprawy borówki amerykańskiej trzeba wiedzieć, że jej odporność na choroby jest stosunkowo niska. Borówkom zagrażają choroby bakteryjne, wirusowe oraz grzybicze, spośród których należy wymienić: mączniaka prawdziwego, zgorzel pędów, szarą pleśń, antraknozę borówki czy białą plamistość liści.
Borówki amerykańskie nie są też wolne od zagrożenia ze strony insektów. Zaliczają się do nich: mszyce, opuchlak truskawkowiec, zwójki, pryszczarek borówkowiec, wciornastek – nie zamykają one listy potencjalnych szkodników. Warto więc zachować czujność i obserwować rośliny.
W pielęgnacji borówek amerykańskich nie należy zapominać o usuwaniu chwastów. Tu także może pojawić się wielu intruzów, m.in.: przymiotno, muchotrzew, rdest, tasznik, skrzyp polny, szczaw, powój, mietlica.
Zapoznanie się ze sposobami ochrony i leczenia borówki amerykańskiej pozwoli Ci uniknąć przykrych niespodzianek i cieszyć się wysokim plonem.
Narzędzia potrzebne do uprawy borówki amerykańskiej
Do pielęgnacji borówki amerykańskiej potrzebujesz kilku podstawowych narzędzi ogrodniczych, przede wszystkim szpadla, którym przekopiesz ziemię i wykopiesz dołek na sadzonkę. Grabie pomogą spulchnić glebę, ale też pozbyć się z niej kamyków i rozbić większe bryły ziemi, aby zwiększyć jej przepuszczalność. Jeśli sadzisz borówkę amerykańską jesienią, zaopatrz się w agrowłókninę, która osłoni młode rośliny. Warto też pomyśleć o materiale do ściółkowania. Borówka amerykańska wymaga przycinania – tu pomocny będzie ręczny sekator, nożyce do gałęzi. Jeśli Twoja uprawa składa się z wielu krzaczków, pomyśl o zbieraczce do jagód, która pozwoli Ci szybko zebrać plon, zanim zrobią to np. wiecznie głodne szpaki.
FAQ:
Czy borówkę z doniczki można sadzić latem?
Tak, borówkę kupioną w doniczce można posadzić także latem, ale trzeba wtedy szczególnie pilnować podlewania. Najlepiej sadzić ją w pochmurny dzień albo wieczorem, unikać upałów i od razu wyściółkować podłoże, aby ograniczyć przesychanie ziemi.
Czy jesienią posadzoną borówkę trzeba zabezpieczyć przed zimą?
Warto to zrobić, szczególnie przy młodych krzewach i w chłodniejszych miejscach. Po jesiennym sadzeniu dobrze jest wyściółkować podłoże korą, trocinami lub igliwiem, a przy większym ryzyku mrozu zabezpieczyć podstawę krzewu kopczykiem albo agrowłókniną.
Jak rozpoznać stare pędy borówki do wycięcia?
Stare pędy są zwykle grubsze, ciemniejsze, bardziej zdrewniałe i słabiej owocują niż młode przyrosty. Często rosną nisko, zagęszczają środek krzewu albo mają mniej silnych bocznych rozgałęzień. To właśnie takie gałęzie warto stopniowo usuwać u starszych krzewów.
Czy po cięciu borówkę trzeba dodatkowo pielęgnować?
Po cięciu warto usunąć wycięte pędy z okolicy krzewu, sprawdzić ściółkę i w razie potrzeby uzupełnić korę lub trociny. Wiosną można też zadbać o nawożenie przeznaczone do borówek i regularne podlewanie, szczególnie gdy po cięciu zaczynają rozwijać się nowe przyrosty.
Po czym poznać, że ziemia pod borówką ma zbyt wysokie pH?
Przy zbyt wysokim pH borówka może słabo rosnąć, mieć jasnozielone lub żółknące liście i słabiej owocować mimo nawożenia. Objawy często wynikają z tego, że roślina nie może prawidłowo pobierać składników pokarmowych z podłoża.
Czy można zakwasić ziemię pod borówką już po posadzeniu?
Tak, ale działa to stopniowo. Po posadzeniu można uzupełniać ściółkę z kory, trocin lub igliwia, stosować nawozy do borówek i podlewać wodą o możliwie niskiej zawartości wapnia. Jeśli problem jest duży, warto najpierw ponownie sprawdzić pH gleby.
Czy fusy z kawy wystarczą do zakwaszenia ziemi pod borówkę?
Fusy z kawy mogą lekko wzbogacić podłoże organicznie (azot, potas i magnez), ale nie są pewnym sposobem na utrzymanie odpowiednio kwaśnego pH dla borówki. Przy tej roślinie lepiej oprzeć się na sprawdzeniu pH, kwaśnym torfie, korze, igliwiu, trocinach z drzew iglastych i nawozach przeznaczonych do borówek.