Orchidea – jakie ma wymagania i jak powinna wyglądać jej pielęgnacja?

Kwiaty orchidea - krótki przegląd różnych gatunków

Najpopularniejsze storczyki uprawiane w warunkach domowych to falenopsis i dendrobium. Falenopsis najliczniej występuje w południowo-wschodniej Azji oraz w północnej Australii, poszczególne gatunki dendrobium spotyka się na całym kontynencie azjatyckim i w części Oceanii. Ponadto miłośnicy kwiatów chętnie uprawiają oncidium, zwane motylnikiem, kattleyę, miltonię i ludisię. Zaletą tych roślin jest nie tylko różnorodność gatunków, lecz także długi okres kwitnienia.

Wiele storczyków można spotkać w południowej Australii (caladenia, caleana, calochillus), są także powszechne w Ameryce Środkowej i Południowej. Storczyki, zwane również orchideami, są narodowymi kwiatami wielu krajów, np. na przykład Vanda jest symbolem Singapuru, a Cattleya trianae Kolumbii. Co ciekawe, źródłem wanilii jest storczyk Vanilla planifolia - to właśnie z jego owoców pozyskuje się aromatyczną przyprawę. Do zapylaczy orchidei zaliczają się nie tylko owady, lecz także ptaki (np. kolibry).

Orchidee w tropikach najczęściej występują w lasach deszczowych pod osłoną drzew i krzewów, gdzie mają dostęp jedynie do światła rozproszonego. To grupa zieleni, która jest wrażliwa na bezpośrednie nasłonecznienie. Wiele gatunków orchidei przed kwitnieniem wygląda niemal identycznie, a różnice między nimi stają się widoczne po wykształceniu kwiatostanów. Dopiero kwiaty ujawniają ich wyjątkowy charakter — często różnią się kształtem, kolorem i wzorem nawet w obrębie tego samego gatunku.

Rodzina storczykowatych (Orchidaceae) obejmuje około 26 000 do 29 524 gatunków, zgrupowanych w około 700 do 880 rodzajach, co czyni ją jedną z najliczniejszych rodzin roślin wyższych.

W Polsce występuje około 50 gatunków storczyków, które są objęte ochroną gatunkową.

Orchidea w doniczce - jakie ma wymagania? Jakie warunki zapewnić, by wytwarzała duże kwiaty?

Kwiaty orchidei mają indywidualne preferencje, jednakże w uprawie pokojowej należy poszukać kompromisu, który zapewni roślinom odpowiednie warunki, a jednocześnie nie obniży komfortu życia domownikom.

Orchidee preferują jasne miejsca, ale nie mogą być wystawiane na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, co może prowadzić do poparzeń liści. Dlatego warto ustawiać je w pobliżu okna. Falenopsisy czasem uprawia się na parapecie okien wystawy północnej i wschodniej. Od strony zachodniej jest już zbyt słonecznie.

Idealna temperatura dla większości gatunków orchidei wynosi od 18 do 24 stopni Celsjusza w ciągu dnia, a w nocy powinna być o kilka stopni niższa.

Hodowlane gatunki, takie jak Cymbidium, lubią chłodniejsze noce, co stymuluje kwitnienie.

Do storczyków ciepłolubnych zalicza się phalaenopsis i dendrobium. Zimnolubny storczyk to cymbidium.

Dendrobium potrzebuje wyraźniejszego okresu spoczynku i ograniczenia podlewania, aby zakwitnąć.

Orchidee wymagają wysokiej wilgotności powietrza, najlepiej w zakresie 60-70%, co można osiągnąć przez umieszczenie rośliny w pobliżu nawilżacza lub na podstawce z mokrym żwirem. Jednakże z uwagi na domowników nie zaleca się przekraczać wilgotności powyżej 60% (trudności z oddychaniem, ryzyko występowania grzyba na ścianie i suficie). Najlepiej zaopatrzyć się w elektroniczny nawilżacz z czujnikiem wilgotności.

Przeciągi mogą zaszkodzić storczykom, dlatego nie należy ich stawiać w pobliżu otwartych okien, zwłaszcza zimą.

Jakiej ziemi używać w uprawie orchidei?

Storczyki wymagają specjalnego, przepuszczalnego podłoża, często opartego na korze, keramzycie i mchu.

Najlepiej wykorzystać specjalistyczne podłoże dla storczyków, które ogranicza ryzyko gnicia korzeni.

Większość storczyków to epifity, czyli rośliny, które w naturze porastają drzewa. Ich korzenie nie są przystosowane do wzrostu w ciężkiej, zbitej ziemi – potrzebują przede wszystkim dostępu do powietrza. Warto o tym pamiętać podczas sadzenia orchidei w doniczce. Najlepiej sprawdzi się lekkie, luźne i dobrze napowietrzone podłoże, które nie zatrzymuje nadmiaru wody. Na dnie doniczki należy też ułożyć kilkucentymetrową warstwę drenażu, np. z keramzytu.

Orchidea - uprawa. Jak pielęgnować te fascynujące rośliny?

Orchidea to wymagająca grupa roślin o egzotycznym pochodzeniu, która rośnie w specyficznych warunkach naturalnych. Nie da się ich całkowicie odwzorować w pomieszczeniu, ale jednak warto zapewnić roślinom warunki mieszczące się w ich granicach tolerancji. Kluczowe jest także właściwe przeprowadzanie zabiegów pielęgnacyjnych, co uwzględnia podlewanie, nawożenie, przesadzanie, zraszanie, ochronę przed chorobami i szkodnikami.

Efektowne kwiaty storczyki - jak je podlewać?

Storczyki najlepiej podlewać raz w tygodniu, a podłoże powinno lekko przeschnąć między podlewaniami. Nadmiar wody jest bardziej szkodliwy niż krótkotrwały niedobór. Zaleca się używać odstanej lub jeszcze lepiej - przefiltrowanej wody. Rośliny są wrażliwe na jej jakość. Regularne zraszanie nieco zmniejsza częstotliwość podlewania. Powinno się je wykonywać, gdy podłoże lekko przeschnie. Należy unikać zraszania roślin, gdy ziemia jest mokra.

Najlepszym sposobem na podlewanie storczyków jest zanurzenie doniczki w wodzie na 15-30 minut, a następnie odsączenie nadmiaru.

Zróżnicowane nawożenie storczyków - klucz do sukcesu

Nawożenie storczyków powinno odbywać się regularnie, najlepiej raz w miesiącu w okresie wzrostu i kwitnienia, od marca do września.

Dokarmianie jest mało intensywne w porównaniu do innych grup zieleni. Orchidee mają małe potrzeby, jeśli chodzi o składniki odżywcze. Dlatego do regularnego nawożenia stosuje się wyłącznie specjalistyczne nawozy przeznaczone dla rodziny storczykowatych. Takie kryteria spełnia SUBSTRAL Nawóz w płynie + humus Orchidea. Alternatywny sposób dokarmiania to zastosowanie SUBSTRAL Pałeczki nawozowe Orchidea. Jego zaletą jest długotrwałe działanie (zależne od częstotliwości nawadniania), średnio wynoszące 2 miesiące.

Nieprawidłowe nawożenie, takie jak stosowanie uniwersalnych nawozów zamiast dedykowanych dla storczyków, może uszkodzić bryłę korzeniową rośliny.

Sprawdź także nasz artykuł: Nawożenie storczyków.

Jak i kiedy przesadzać orchidee?

Storczyki przesadza się średnio co 2-3 lata do nieznacznie większych donic. Zabieg zaleca się wykonywać wiosną (lub po kwitnieniu - jeśli kwitnie właśnie o tej porze roku). Zawsze oznaką konieczności wykonania zabiegu jest przerastanie korzeni przez otwory w dnie donicy. Sprawdź więcej informacji: Przesadzanie storczyków.