Mięta to popularna roślina wykorzystywana w lecznictwie, kosmetyce i w kuchni. Bardzo łatwa w uprawie, ty też możesz ją wyhodować na parapecie lub w ogrodzie. Podpowiadamy, jak uprawiać miętę.
Mięta (Mentha L.) należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Jest rośliną wieloletnią o charakterystycznym zapachu.
Odmiany mięty
Istnieje kilkanaście gatunków mięty, niektóre z nich to hybrydy dwóch lub więcej odmian. Najpopularniejsze to:
- Mięta pieprzowa – najczęściej występujący gatunek w Polsce; wykorzystywana jako dodatek do potraw, w naparach leczniczych i kosmetykach.
- Mięta cytrynowa (Mentha gentilis var. Citrata) – jest to mało popularna hybryda pochodząca ze Szkocji. Wykorzystywana głównie w kuchni angielskiej.
- Mięta zielona – wykorzystywana do produkcji past do zębów, gumy do żucia.
- Mięta polna – wykorzystywana w medycynie w postaci naparów lub wywarów.
Właściwości mięty
Mięta jest źródłem bogatym w witaminy A, C, B1 i B9 (kwas foliowy). Zawiera także liczne minerały: cynk, selen, fosfor, potas, magnez, mangan, miedź, żelazo. Ponadto zawiera taniny oraz przeciwutleniacze.
Wykorzystanie mięty
Mięta ma wiele zastosowań:
- W medycynie – łagodzi podrażnienia i ma działanie rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co pozwala zmniejszyć ból brzucha. Szczególnie jest pomocna przy wzdęciach i zaparciach, a zawarty w niej mentol ogranicza wydzielanie żółci. Można ją pić profilaktycznie po ciężkostrawnych daniach. Dzięki garbnikom mięta ma działanie przeciwbakteryjne i pomaga zwalczać grzyby z rodzaju Candida. Mentol zawarty w mięcie rozluźnia także mięśnie i pomaga zasnąć.
- W kosmetyce – mięta wykorzystywana jest do produkcji pasty do zębów, płynów do płukania jamy ustnej, a także do kremów łagodzących podrażnienia.
- W kuchni – mięta świetnie komponuje się z rybami, jagnięciną, ziemniakami oraz owocami morza. Mięta to także dodatek do drinków, koktajli i lemoniady. Można ją także dodać do deserów, sałatek i sosów. Najczęściej jest spożywana w postaci naparu jako herbata.
Niezbędny sprzęt
Aby posadzić miętę będziesz potrzebować:
- Nasionek lub sadzonek
- Łopatki
- Nawozu
- Doniczek
Jaka ziemia do mięty sprawdzi się najlepiej?
Mięta najlepiej rośnie w ziemi żyznej, próchniczej, stale lekko wilgotnej, ale dobrze przepuszczalnej. Najlepszy będzie odczyn zbliżony do obojętnego lub lekko kwaśny, około pH 6,0-7,0. Podłoże powinno zatrzymywać wilgoć, ale nie może być ciężkie, zbite ani podmokłe, bo wtedy korzenie mogą gnić.
Ziemia do mięty - najważniejsze zasady:
- Struktura podłoża - wybierz ziemię lekką, próchniczą i dobrze napowietrzoną. W ogrodzie sprawdzi się gleba żyzna, wzbogacona kompostem. W doniczce można użyć ziemi do ziół albo dobrej ziemi uniwersalnej.
- Wilgotność - mięta lubi stale lekko wilgotne podłoże, dlatego ziemia nie powinna przesychać na długo. Jednocześnie nie może zatrzymywać nadmiaru wody przy korzeniach.
- pH ziemi - najlepszy jest odczyn bliski obojętnemu, mniej więcej 6,0-7,0 pH. Mięta poradzi sobie w lekko kwaśnym podłożu, ale zbyt kwaśna lub bardzo zasadowa gleba może osłabiać wzrost.
- Drenaż - w doniczce konieczne są otwory odpływowe i warstwa drenażu, np. z keramzytu lub drobnego żwiru. Dzięki temu woda nie będzie zalegać na dnie pojemnika.
- Uprawa w gruncie - jeśli gleba jest słaba, piaszczysta lub szybko przesycha, wymieszaj ją z kompostem. Jeśli jest ciężka i gliniasta, rozluźnij ją kompostem, piaskiem albo drobnym żwirem.
- Uprawa w doniczce - wybierz większy pojemnik, ponieważ mięta szybko się rozrasta. Doniczka z ziemią uniwersalną lub ziemią do ziół i dobrym drenażem pomoże utrzymać wilgoć bez ryzyka przelania.
Jak podlewać miętę?
Mięta lubi stale lekko wilgotną ziemię, ale nie powinna stać w wodzie. Podlewaj ją tak, aby podłoże nie przesychało całkowicie, a jednocześnie nie było błotniste. Latem mięta w doniczce może wymagać podlewania nawet kilka razy w tygodniu, natomiast w gruncie zwykle wystarczy podlewać ją rzadziej, ale obficiej.
Podlewanie mięty w praktyce:
- W upalne dni - sprawdzaj wilgotność podłoża codziennie, szczególnie przy uprawie w doniczce. Podczas wysokich temperatur mięta może szybko więdnąć, dlatego podlewanie może być potrzebne nawet co 1-2 dni.
- W doniczce - ziemia przesycha szybciej niż w gruncie, dlatego podlewaj częściej, ale zawsze upewnij się, że doniczka ma otwory odpływowe i drenaż. Nadmiar wody powinien swobodnie odpływać.
- W gruncie - podlewaj miętę regularnie w czasie suszy i po posadzeniu. Lepiej podlać ją rzadziej, ale dokładniej, niż często zraszać tylko wierzchnią warstwę ziemi.
- Najlepsza pora podlewania - podlewaj rano albo wieczorem, gdy słońce nie jest już ostre. Dzięki temu woda wolniej odparowuje, a roślina ma więcej czasu na pobranie wilgoci.
- Objawy przesuszenia - więdnięcie, zwijanie się liści, matowy kolor i szybkie drewnienie pędów mogą oznaczać, że mięta ma za mało wody.
- Objawy przelania - żółknięcie liści, nieprzyjemny zapach ziemi, wiotkie pędy i stale mokre podłoże mogą świadczyć o nadmiarze wody i słabym odpływie.
- Czego unikać - nie zostawiaj doniczki w wodzie, nie podlewaj zimną wodą prosto z kranu i nie dopuszczaj do długiego przesychania bryły korzeniowej.
Jeśli mięta rośnie na bardzo słonecznym parapecie lub balkonie, może potrzebować więcej wody niż roślina ustawiona w lekkim półcieniu. Warto jednak pamiętać, że wilgoć nie oznacza mokrego, zbitego podłoża - korzenie mięty potrzebują także powietrza.
FAQs
Dlaczego na ziemi mięty pojawia się biały nalot?
Biały nalot może oznaczać pleśń, osad mineralny po twardej wodzie albo zbyt długo mokre podłoże. Najpierw ogranicz podlewanie, popraw przewiew i sprawdź, czy doniczka ma odpływ. Jeśli ziemia jest zbita, kwaśno pachnie lub długo nie przesycha, warto wymienić ją na świeże, przepuszczalne podłoże.
Co zrobić, jeśli ziemia w doniczce z miętą przesycha zbyt szybko?
Wybierz większą doniczkę, dodaj do podłoża kompost lub ziemię próchniczą i ustaw roślinę w miejscu z jasnym, ale niepalącym światłem. Mała doniczka na mocno nasłonecznionym balkonie może przesychać bardzo szybko, dlatego mięta będzie wtedy wymagała częstszego podlewania.
Jak ograniczyć rozrastanie mięty w gruncie?
Mięta rozrasta się przez podziemne rozłogi, dlatego w gruncie warto sadzić ją w ograniczniku, np. w dużej donicy bez dna wkopanej w ziemię. Pomaga też regularne przycinanie i usuwanie pędów wyrastających poza wyznaczone miejsce.
Czy miętę można zraszać?
Tak, miętę można delikatnie zraszać, szczególnie gdy rośnie w suchym pomieszczeniu albo na ciepłym parapecie. Nie zastępuje to jednak podlewania podłoża. Przy słabym przewiewie nie zraszaj rośliny nadmiernie, bo stale mokre liście mogą sprzyjać chorobom.
Dlaczego mięta żółknie mimo podlewania?
Żółknięcie może oznaczać zarówno przesuszenie, jak i przelanie. Sprawdź ziemię palcem: jeśli jest sucha, podlej roślinę dokładniej; jeśli jest stale mokra i ma nieprzyjemny zapach, ogranicz podlewanie i sprawdź odpływ w doniczce.
Czy po ścięciu mięty trzeba ją mocniej podlewać?
Po mocnym ścięciu mięta zwykle potrzebuje stabilnej wilgotności, ale nie większej ilości wody niż zwykle. Utrzymuj podłoże lekko wilgotne i nie zalewaj rośliny. Gdy wypuści nowe pędy, wróć do normalnego rytmu podlewania zależnego od temperatury i stanowiska.