Fungicydy - na choroby grzybowe

Środki ochrony roślin - kiedy i jak je stosować? Zwiększ efektywność zabiegu i zadbaj o bezpieczeństwo!

Środki ochrony roślin grzybobójcze (ŚOR) wymagają stosowania zasad BHP i dobrej praktyki ogrodniczej. Kluczowa jest instrukcja opracowana przez producenta, należy kierować się nią przed wykonaniem każdego zabiegu ochronnego. To ogranicza ryzyko powstawania szkód, poprawia skuteczność i zwiększa bezpieczeństwo użytkownika podczas wykonywania oprysku. Co należy wiedzieć?

• Fungicydy należy zawsze stosować w dawkach zalecanych przez producenta, nigdy „na oko”. Zbyt niskie stężenie substancji aktywnie czynnej obniża efektywność, natomiast zbyt wysokie jest nieuzasadnione ekonomicznie, a może nawet być niebezpieczne dla roślin. Fungicydy miedziowe mogą prowadzić do fitotoksyczności przy nadmiarze. Trzeba pamiętać, że głównym zadaniem takich środków jest ochrona zieleni, np. warzyw i owoców, przy czym nie powinno się niepotrzebnie zwiększać stresu fizjologicznego u roślin.
• Zaleca się stosowanie odzieży ochronnej podczas aplikacji fungicydów. Szczególnie ważne jest zakładanie okularów, maski i rękawic. To ogranicza kontakt skóry i błon śluzowych z cieczą roboczą.
• Skuteczność fungicydów zależy od temperatury w przypadku ich aplikacji. Poszczególne substancje aktywnie czynne mają różny zakres tolerancji. Jednakże należy unikać skrajności - bardzo dużych chłodów i upałów.
• Fungicydy działają profilaktycznie i interwencyjnie. W drugim przypadku grzyby zwalcza się od razu po zauważeniu pierwszych objawów. Czas reakcji jest bardzo ważny. Choroba może dokonać spustoszenia w ciągu kilku bądź kilkunastu dni.
• Preparat grzybobójczy do roślin aplikuje się rano lub wieczorem (po oblocie pszczół) przy bezdeszczowej pogodzie. Rośliny można pryskać po opadach deszczu.

Środki grzybobójcze do roślin - klasyfikacja

Preparaty grzybobójcze do roślin dzieli się na kilka kategorii. 

• Fungicydy kontaktowe działają tylko na powierzchni roślin. Tworzą na liściach i innych organach warstwę ochronną, która chroni przed infekcją nie dopuszczając do wnikania patogenicznych grzybów.
• Fungicydy wgłębne przenikają do wnętrza tkanek roślin. Zwalczają grzyby, które już wniknęły do roślin.
• Fungicydy systemiczne działają w całej roślinie, nie tylko w miejscu aplikacji. Substancje czynne są transportowane do wszystkich tkanek i komórek, co obejmuje nawet system korzeniowy. Dlatego środki systemiczne uchodzą za najskuteczniejsze. Wykorzystuje się je do zwalczania wielu chorób, w tym kędzierzawości liści brzoskwini, szarej pleśni, rdzy, mączniaka prawdziwego, parcha jabłoni i grusz, a nawet bardzo groźnej fytoftorozy.

Liczbę patogenów wywołujących choroby roślin szacuje się na tysiące, choć w praktyce istotne znaczenie ma jedynie kilkadziesiąt z nich. Przykładowo zboża mogą być atakowane przez około 400 patogenów grzybowych, dlatego właściwy dobór preparatu ma kluczowe znaczenie.

Środek grzybobójczy pochodzenia naturalnego do roślin zamiast chemii - kiedy warto?

W warunkach uprawy na potrzeby własne i pielęgnacji roślin w ogrodzie najpierw warto sięgać po mniej agresywne środki grzybobójcze. Zaliczają się do nich preparaty pochodzenia naturalnego, np. zawierające oleje roślinne. Przykładem jest Substral Naturen Kompleksowa Ochrona. Preparaty te hamują rozwój grzybów we wczesnej fazie infekcji, a jednocześnie działają profilaktycznie. Gdy jednak patogen zdążył już wyrządzić poważne szkody, ich skuteczność może być ograniczona, dlatego warto sięgnąć po tradycyjny środek grzybobójczy przeznaczony do ochrony roślin.

Uzupełnieniem ochrony mogą być środki ochrony roślin zawierające pożyteczne bakterie i grzyby. Działają one antagonistycznie wobec patogenów odpowiedzialnych za rozwój chorób.

Najczęściej zadawane pytania o fungicydy

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące fungicydów, ich rodzajów oraz zasad bezpiecznego stosowania. Dowiesz się m.in., jakie warunki sprzyjają rozwojowi grzybów, kiedy sięgnąć po preparaty miedziowe, a kiedy lepiej sprawdzą się środki 2w1 chroniące jednocześnie przed chorobami i szkodnikami.

Co to są środki grzybobójcze do roślin?

Środki grzybobójcze (fungicydy) to preparaty chemiczne, biologiczne i pochodzenia naturalnego, które chronią zieleń i zwalczają patogeny grzybowe odpowiadające za różnorodne choroby roślin, takie jak czerń krzyżowych, szara pleśń czy parch.

Jakie warunki sprzyjają infekcjom przez grzyby?

Najważniejsza jest wilgoć, która ułatwia grzybom rozwój i rozprzestrzenianie się. Optymalne warunki dla większości chorób to wysokie temperatury. Dlatego infekcje są najsilniejsze w deszczowe wiosny i lata. Istnieją jednak wyjątki - choroby podstawy źdźbła zbóż i traw mogą intensywnie rozwijać się już w temperaturze 8-10°C. Chorobom sprzyja gradacja, czyli masowe występowanie szkodników. Rany przez nie powodowane to otwarta furtka dla patogenów. Dodatkowy czynnik sprzyjający to nadmiar nawozów, zwłaszcza azotowych.

Do czego stosuje się miedziowe środki grzybobójcze?

Preparaty miedziowe są skuteczne w ochronie przed parchem jabłoni i zarazą ziemniaczaną. Stosuje się je również przeciwko wielu innym chorobom, w tym mączniakowi prawdziwemu, często występującemu w ogrodach. Preparaty te działają przede wszystkim zapobiegawczo.

Czy istnieją produkty, tj. środki ochrony, które zwalczają choroby i szkodniki?

Tak, kluczowy jest skład produktu. Takie środki ochrony są popularne w pielęgnacji roślin w ogrodzie i na balkonie. Przykładem jest Substral Kwiaty Kompleksowa Ochrona 2w1, który zawiera dwie substancje aktywnie czynne: tritikonazol i acetamiprid.

Jakie choroby grzybowe występują na ziemniakach?

Zaraza ziemniaka i alternarioza to groźne choroby ziemniaków. Powodują duże straty w plonie. Z tego względu stosuje się przeciw nim zabiegi profilaktyczne - ochronne. Za mniej szkodliwe (ale nie bez znaczenia) uchodzą m.in. parch zwykły, parch srebrzysty i szara pleśń.