Sadzenie i przycinanie magnolii

Istnieje wiele odmian magnolii, przystosowanych do różnych warunków klimatycznych. Najczęściej w ogrodach na terenie Polski spotyka się magnolię wielkokwiatową, o okazałych, eleganckich kwiatach - klasycznie białych lub różowawych. W pierwszych latach po posadzeniu młode rośliny potrzebują osłon na zimę, później jednak dobrze radzą sobie w umiarkowanym klimacie. 

W cieplejszych rejonach Polski możliwa jest uprawa magnolii różowej, tulipanowej oraz gwiaździstej. Mają one większe wymagania uprawowe niż odmiana wielkokwiatowa i są mniej odporne na silne mrozy. Mogą jednak prezentować się bardzo efektownie - szczególnie magnolia gwiaździsta o kwiatach, których płatki szeroko się rozkładają, przypominając kształtem gwiazdę. 

Niezależnie od odmiany, sadzonki magnolii dostępne są w szkółkach lub sklepach ogrodniczych. Dokonując wyboru należy uważnie sprawdzić ich jakość. Szczególnie należy zwrócić uwagę na stan korzeni - nie mogą być zaschnięte lub połamane oraz stan liści. Te powinny być regularnie wybarwione, całe, bez śladów żerowania szkodników lub plam mogących świadczyć o obecności groźnej choroby. 

Sadzonki magnolii sprzedawane są w kilku wariantach: 

• z nagim korzeniem - najtańsze, ale i najbardziej narażone na uszkodzenia (korzenie magnolii są bardzo kruche i delikatne). Zdarza się, że bryła korzeniowa przesycha podczas przechowywania, na skutek czego roślina się nie przyjmuje,
• w balotach - bryła korzeniowa jest zabezpieczona folią, co zapobiega jej wysychaniu i uszkodzeniu,
• prowadzone w pojemnikach - najdroższe, ale zarazem w najlepszej kondycji. Dzięki temu, że rosną w ziemi, nie zahamowują wegetacji i są dobrze odżywione i nawodnione.  

Kiedy sadzić magnolie? 

Teoretycznie magnolie mogą być sadzone od wiosny do jesieni, z wyłączeniem okresu, gdy panują największe upały. W praktyce jednak większość specjalistów zaleca sadzenie jesienne - od połowy do końca października. W tym okresie sadzonki przechodzą w stan spoczynku, dzięki czemu zużywają mniej składników odżywczych. Dzięki temu znacznie łatwiej się aklimatyzują w nowym miejscu.  

Sadzenie krzewów wiosną stwarza ryzyko uszkodzenia sadzonek przez ostatnie, spóźnione przymrozki. Świeżo rozbudzone po zimowym spoczynku młode rośliny są dość wrażliwe i stosunkowo łatwo przemarzają i obumierają. Z tego powodu znacznie mniej ryzykownym zabiegiem jest sadzenie magnolii w okresie jesiennym. 

Warunki potrzebne do rozwoju magnolii 

Kiedy kwitnie magnolia?

Magnolia kwitnie najczęściej od końca marca do maja, ale dokładny termin zależy od odmiany, pogody i stanowiska. Wczesne odmiany mogą zakwitać już w marcu, większość magnolii kwitnie w kwietniu, a późniejsze typy rozwijają kwiaty w maju. W chłodniejszych rejonach kwitnienie może przesunąć się o kilka tygodni.

Kwitnienie magnolii w zależności od odmiany:

• Odmiany wczesne - magnolia gwiaździsta może kwitnąć już w marcu lub na początku kwietnia. To jedna z najwcześniej kwitnących magnolii, ale jej pąki są bardziej narażone na wiosenne przymrozki.

• Główny okres kwitnienia - większość popularnych magnolii, w tym magnolia pośrednia i odmiany typu ‘Susan’, kwitnie zwykle od kwietnia do maja. To najczęstszy czas, w którym magnolie tworzą najbardziej efektowną ozdobę ogrodu.

• Późniejsze typy - niektóre magnolie, np. magnolia purpurowa, kwitną później, najczęściej w maju. Takie odmiany mogą być bezpieczniejszym wyborem w chłodniejszych miejscach, gdzie wiosenne przymrozki utrzymują się dłużej.

Co może opóźnić lub osłabić kwitnienie?

Chłodna wiosna, przemarznięcie pąków, silny wiatr, zbyt suche podłoże, za mało słońca, zbyt ciężkie cięcie oraz nadmiar nawozów azotowych. Pąki kwiatowe magnolii tworzą się zwykle już w poprzednim sezonie, dlatego ich uszkodzenie może ograniczyć kwitnienie w kolejnym roku. Kwiaty magnolii często pojawiają się jeszcze przed rozwojem liści, dzięki czemu krzew wygląda szczególnie efektownie. Sam okres kwitnienia jest stosunkowo krótki - zwykle trwa kilkanaście dni, a przy stabilnej, chłodniejszej pogodzie może wydłużyć się do około 2-3 tygodni.

Jak szybko rośnie magnolia?

Magnolia rośnie zwykle wolno lub umiarkowanie szybko, a tempo wzrostu zależy od odmiany, wieku rośliny i warunków w ogrodzie. W wielu przypadkach roczny przyrost wynosi od kilku do kilkunastu centymetrów, choć silniejsze odmiany w dobrych warunkach mogą przyrastać szybciej. Pełną dojrzałość magnolie osiągają najczęściej po kilkunastu latach.

Tempo wzrostu magnolii - co warto wiedzieć?

Średni przyrost roczny - wiele magnolii przyrasta powoli, zwykle od kilku do kilkunastu centymetrów rocznie. Młode rośliny po posadzeniu mogą rosnąć szczególnie wolno, ponieważ najpierw budują system korzeniowy.

Różnice między odmianami - niższe i bardziej kompaktowe magnolie, np. magnolia gwiaździsta, rosną zwykle wolniej. Większe odmiany i formy drzewiaste mogą przyrastać szybciej, jeśli mają dobre stanowisko i odpowiednią glebę.

Czas do osiągnięcia dojrzałości - magnolia jest rośliną dla cierpliwych. Pełny pokrój i docelowy rozmiar osiąga najczęściej po około 10-20 latach, zależnie od odmiany i warunków uprawy.

Co przyspiesza wzrost? - słoneczne, ciepłe i osłonięte stanowisko, żyzna, próchnicza, lekko kwaśna i stale lekko wilgotna gleba, regularne podlewanie młodych roślin oraz ściółkowanie podłoża.

Co spowalnia wzrost? - przesuszenie, zimny wiatr, ciężka lub zasadowa gleba, uszkodzenie płytkiego systemu korzeniowego, zbyt głębokie sadzenie, przemarzanie pąków i zbyt mocne cięcie.

W pierwszych latach po posadzeniu magnolia może sprawiać wrażenie, że rośnie bardzo wolno. To naturalne, ponieważ roślina najpierw przystosowuje się do nowego miejsca. Lepiej nie przyspieszać jej wzrostu nadmiernym nawożeniem azotowym - ważniejsze jest stabilne stanowisko, wilgotna gleba i ochrona korz

Jaka ziemia do magnolii 

Magnolie wymagają żyznej, ale jednocześnie próchnicznej i przepuszczalnej gleby. Powinna być ona także na tyle głęboka, by umożliwić prawidłowy rozwój korzeni i czerpanie przez krzew niezbędnych składników odżywczych. Nie poleca się sadzenia magnolii w słabej glebie pokrytej jedynie warstwą żyznego podłoża. Nie rosną one dobrze także w zbitej, podmokłej ziemi. 

Odczyn gleby dla magnolii musi być kwaśny - nie wyższy niż pH 5-6. Przed umieszczeniem w niej młodej sadzonki warto wymieszać ją z torfem wysokim, kompostem oraz dodatkiem nawozów mineralnych. Wybierając wszelkie dodatki do gleby należy sięgać tylko po takie, które nie odkwaszą gleby. W przeciwnym wypadku korzenie rośliny nie będą w stanie pobierać składników odżywczych. 

Nawożenie magnolii 

Młode krzewy magnolii należy zasilać nawozami 3 razy w ciągu sezonu, zaś starsze - 2-3 razy. Między poszczególnymi nawożeniami należy zachować minimum miesięczny odstęp. Pierwsze nawożenie w sezonie należy wykonać w ostatnich dniach marca (można użyć SUBSTRAL Magiczna Siła do Ogrodu). Ostatnie z kolei nie później niż w połowie lipca - zbyt późno nawożone krzewy później wchodzą w okres spoczynku, co zwiększa ryzyko ich przemarznięcia. Nawóz należy rozsypać w obrębie korony magnolii, a następnie delikatnie wzruszyć powierzchnię ziemi i okryć ściółką. Ściółkowanie magnolii jest istotną częścią zabiegu nawożenia rośliny. Warstwa kory lub szyszek (najlepszych materiałów do tego celu) powoli się rozkłada, tworząc kwaśną próchnicę, a także chroni ziemię przed przesuszeniem. Dodatkowo stanowi ochronę korzeni przed zimnem.  

Podlewanie magnolii 

Magnolie źle znoszą przesuszenie. Dlatego w okresie, w którym temperatury są wysokie, należy je regularnie podlewać. Jest to szczególnie ważne w przypadku młodych roślin (posadzonych w ciągu ostatnich dwóch lat), które należy nawadniać nawet 2-3 razy w tygodniu. Warto jednak regularnie kontrolować wilgotność ziemi na głębokości 5-10 cm. Jeśli ta wierzchnia warstwa jest sucha, roślinę należy podlać. W okresie jesiennym oraz u starszych krzewów podlewanie można przeprowadzać rzadziej - średnio raz w tygodniu. 

Jak sadzić magnolie? 

Sadząc magnolię należy wykopać w wybranym miejscu dół przynajmniej trzy razy większy od objętości bryły korzeniowej. Ziemię znajdującą się na dnie dołu należy spulchnić - ułatwi to korzeniom rozrost i zapobiegnie zastojom wody.  

Dół należy częściowo wypełnić kwaśną i próchniczą ziemią kwiatową. Następnie na niej ustawia się bryłę korzeniową (którą w przypadku sadzonek z nagim korzeniem należy uprzednio namoczyć).  

Sadząc wyższe rośliny (ok. 170 cm) warto razem z nimi wkopać 1-3 paliki, do których następnie delikatnie przymocowuje się pień drzewka. Pozwoli to na jego ustabilizowanie i ułatwi utrzymanie się w gruncie, dopóki korzenie nie rozrosną się wystarczająco, zapewniając stabilną podporę. Po posadzeniu należy sadzonkę delikatnie podlać, nie dopuszczając jednak do nadmiernego przesuszenia podłoża. 

Przycinanie magnolii - kiedy i jak prawidłowo przycinać magnolię 

Magnolie należą do krzewów, które nie wymagają regularnego przycinania. Wręcz przeciwnie - słabo tolerują ten zabieg, a dodatkowo nie wypuszczają wielu nowych pędów poniżej miejsca cięcia. Czasem jest to jednak konieczne. Kruche drewno magnolii łatwo ulega bowiem uszkodzeniu np. na skutek silnych wiatrów. Niezbędne jest wówczas przywrócenie roślinie prawidłowego pokroju. 

Warto również skracać nadmiernie wybujałe pędy. Przycina się je o połowę, najlepiej tuż nad rozgałęzieniem. Zabiegu tego nie należy wykonywać wczesną wiosną - przed i w trakcie kwitnienia. Najlepszą porą na cięcie magnolii jest maj. Roślina jest wówczas w pełni ulistniona i nie wydziela takiej ilości soków, jak wcześniej.  

Warto także odmładzać stare rośliny, których wierzchołki znacznie spowolniły wzrost. Należy wówczas wyciąć od jednej czwartej do jednej trzeciej starych pędów na wysokości ok. 0,6-1 m nad poziomem gruntu. 

Możliwe problemy, szkodniki i choroby w uprawie magnolii 

Prawidłowo pielęgnowany krzew magnolii jest odporny na choroby oraz szkodniki. Większość problemów pojawia się na skutek posadzenia rośliny na nieodpowiednim stanowisku lub nieprawidłowego pielęgnowania. Wśród nich należy wymienić: 

Plamistość liści - choroba o podłożu bakteryjnym, przenosząca się na kroplach deszczu. Najczęściej atakuje rośliny podczas wilgotnej i ciepłej pogody. Ma postać czarnych plam lub otworów w liściach, otoczonych żółtawą obwódką. Prowadzi do zamierania pędów. Jest istotnym problemem również wśród roślin zrzucających liście na zimę - bakterie mogą bowiem zimować w podłożu. Działania profilaktyczne polegają przede wszystkim na dbaniu o to, by korona magnolii nie była zbyt gęsta i przepuszczała światło i powietrze. Dodatkowo podlewając krzew należy uważać, by nie polewać liści wodą. Porażone części rośliny należy natychmiast usuwać. 

Mączniak (prawdziwy i rzekomy) - choroby wywoływane przez grzyby z rodzaju Erysiphaceae. W ich przebiegu można zauważyć biały lub szarawy nalot na liściach, które następnie brązowieją i opadają. Zwalczanie polega najczęściej na opryskiwaniu roślin wywarem z czosnku lub wodnym roztworem mleka (jedna porcja mleka na dziewięć porcji wody). Jeżeli choroba opanowała większą część rośliny, zwykle konieczny jest oprysk fungicydem, np. SUBSTRAL Saprol Środek Grzybobójczy. Należy również szybko usuwać zainfekowane liście i pędy, by zapobiec roznoszeniu choroby. 

Szkodniki - do najczęściej spotykanych szkodników magnolii należą mączliki (przypominające białe muszki) i czerwce. Poważnym problemem bywają też żerujące w korzeniach larwy opuchlaków oraz karczowników. 

Magnolia to jedna z najstarszych roślin ogrodowych, uprawiana od tysięcy lat. Wcześnie zakwita, będąc dzięki temu jedną z najwcześniejszych, efektownych ozdób ogrodu. Nie ma przy tym dużych wymagań, dlatego jej uprawa udaje się nawet osobom, które nie mają dużego doświadczenia w ogrodnictwie. 

FAQs

Jak długo kwitnie magnolia?
Magnolia kwitnie zwykle przez kilkanaście dni. Przy chłodniejszej, stabilnej pogodzie kwiaty mogą utrzymywać się dłużej, nawet około 2-3 tygodni. Silny wiatr, upał albo przymrozek mogą skrócić okres kwitnienia.

Czy magnolia może zakwitnąć drugi raz w sezonie?
Niektóre odmiany magnolii mogą powtórzyć kwitnienie późnym latem lub jesienią, ale zwykle jest ono znacznie słabsze niż wiosenne. Nie należy tego traktować jako reguły - główny i najbardziej efektowny okres kwitnienia przypada na wiosnę.

Co zrobić, jeśli przymrozek uszkodził pąki magnolii?
Jeśli pąki przemarzły, magnolia może w danym roku kwitnąć słabiej albo wcale. Najlepiej poczekać, aż roślina rozpocznie wegetację, i usunąć tylko wyraźnie martwe lub uszkodzone fragmenty. Nie warto mocno przycinać magnolii, bo może to dodatkowo ograniczyć kwitnienie w kolejnym sezonie.

Dlaczego młoda magnolia rośnie bardzo wolno po posadzeniu?
Młoda magnolia często najpierw rozwija system korzeniowy, dlatego nadziemny wzrost może być przez kilka sezonów niewielki. To normalne, szczególnie po przesadzeniu lub posadzeniu w trudniejszej glebie. Najważniejsze są regularne podlewanie, ściółkowanie i ochrona płytkich korzeni.

Czy nawożenie przyspieszy wzrost magnolii?
Umiarkowane nawożenie może wspierać wzrost, ale nadmiar nawozów, zwłaszcza azotowych, nie jest dobrym rozwiązaniem. Może pobudzać liście kosztem kwitnienia i osłabiać przygotowanie rośliny do zimy. Lepiej zadbać o żyzne, lekko kwaśne podłoże i stabilną wilgotność.

Ile miejsca zostawić magnolii w ogrodzie?
To zależy od odmiany, ale magnolii warto zostawić więcej przestrzeni już przy sadzeniu. Ma płytki system korzeniowy i z czasem może utworzyć szeroki krzew lub niewielkie drzewo. Zbyt ciasne stanowisko utrudni jej naturalny rozwój i późniejszą pielęgnację.