Środki ochrony roślin

Profesjonalne środki ochrony roślin - podział na rodzaje

Pestycydy to dopuszczone do obrotu preparaty służące do zwalczania organizmów uznawanych za szkodliwe. Stosują je zarówno właściciele ogrodów hobbystycznych, jak i użytkownicy profesjonalni, między innymi w uprawach rolniczych. Poszczególne środki różnią się przede wszystkim przeznaczeniem, substancją czynną oraz klasą toksyczności. Do głównych rodzajów pestycydów należą:

• Herbicydy są stosowane do zwalczania chwastów w uprawach,
• Fungicydy stosuje się zarówno profilaktycznie, aby chronić rośliny przed chorobami grzybowymi, jak i interwencyjnie po wystąpieniu objawów infekcji,
• Insektycydy zwalczają owady,
• Nematocydy zwalczają nicienie glebowe,
• Moluskocydy zwalczają ślimaki nagie i oskorupione,
• Akarycydy to środki do zwalczania roztoczy, takich jak przędziorki.

Środki ochrony roślin a substancje czynne - mechanizmy działania

Preparaty mają różnorodne mechanizmy, dzięki którym skutecznie zwalczają szkodliwe organizmy. Wyróżnia się działanie kontaktowe (powierzchniowe), wgłębne i systemiczne. Pierwsze wymienione preparaty działają jedynie w miejscu naniesienia (np. na powierzchni liścia lub pędu, na ciele owada), drugie wnikają w tkanki roślinne, lecz nie przemieszczają się. Do najskuteczniejszych środków ochrony roślin należy preparat o działaniu kontaktowym. Substancje aktywnie czynne wnikają do tkanek roślin, a następnie są transportowane. Dwa ostatnie typy są bardziej odporne na wymywanie przez deszcz. Ponadto wyróżnia się środki chemiczne i ekologiczne doglebowe, np. do zwalczania chwastów lub określonej grupy szkodników glebowych (pędraki, drutowce, opuchlaki, nicienie). ŚOR różnią się także sposobem działania (zwalczania). Dla przykładu środki owadobójcze zaburzają pracę układu nerwowego bądź tworzą mechaniczną barierę uniemożliwiającą szkodnikom oddychanie. Z kolei preparaty biologiczne często zawierają w składzie naturalnych wrogów szkodników - antagonistów, np. pożyteczne grzyby lub nicienie.

Jak wybrać odpowiedni pestycyd spośród wielu dostępnych preparatów?

Preparaty grzybobójcze, środki chwastobójcze, insektycydy i wszystkie inne należy selekcjonować. Właściwy dobór konkretnego produktu, np. do zwalczania owadów zależy od tego, z jakim gatunkiem ma się do czynienia i na jakich uprawach (roślinach) problem występuje. To zwiększa efektywność zabiegu ochronnego, a także bezpieczeństwo. Jak to działa w praktyce?

1. Zidentyfikuj problem (szkodnik, choroba grzybowa bądź bakteryjna, chwast).
2. Dopasuj typ środka ochrony (insektycyd, fungicyd, herbicyd). Pamiętaj do detalach, np. na trawniku stosuje się jedynie herbicydy do chwastów dwuliściennych (te do jednoliściennych zniszczyłyby także trawę).
3. W przypadku ochrony roślin jadalnych, od zbóż po warzywa upewnij się czy preparat jest dopuszczony do takich upraw oraz sprawdź okres karencji danego preparatu.
4. Wybierz najlepszą formę oprysku (np. gotowy w sprayu lub przeznaczony do wymieszania z wodą). Sprawdź, czy dodać adiuwant, który poprawia skuteczność preparatu.
5. Stosuj się do zaleceń producenta ŚOR.

Zasady stosowania środków ochrony roślin zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak używać ŚOR?

Pestycydy to silnie działające środki ochrony, a ich obrót reguluje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Są przeznaczone do stosowania zapobiegawczego i doraźnego. W obu przypadkach przestrzeganie zasad BHP jest kluczowe dla bezpieczeństwa własnego oraz roślin, ograniczenia szkodliwości dla przyrody, a także zwiększenia efektywności wykonanego oprysku.

• Preparaty muszą mieć aktualną rejestrację w Polsce. Ministerstwo Rolnictwa prowadzi bazę dopuszczonych preparatów ochrony roślin. Choć część substancji czynnych jest regularnie wycofywana z obrotu, do stosowania w ogrodzie i domu nadal dostępna jest szeroka gama preparatów.
• Etykieta środka ochrony roślin zawiera instrukcje stosowania. Zawsze należy jej przestrzegać, w szczególności dotyczy to zasad bezpieczeństwa użytkownika i dawek. Zalecana dawka środka ochrony roślin jest istotna dla skuteczności i ochrony środowiska.
• Stosowanie środków ochrony roślin wymaga odzieży ochronnej. Obejmuje to m.in. okulary, maskę i rękawice.
• Opryski należy wykonywać w bezwietrznej pogodzie. Nie wykonuje się ich bezpośrednio przed deszczami oraz w czasie deszczowej pogody.
• Opryski należy wykonywać rano lub wieczorem dla lepszej efektywności (temperatura), a także mniejszej szkodliwości dla przyrody (terminy poza oblotem zapylaczy).
• Puste opakowania po środkach należy oddać do punktu sprzedaży lub zbiórki.
• Należy przestrzegać okresów karencji (dnia od ostatniego zabiegu do zbioru plonów) i prewencji (czas od zabiegu do momentu bezpiecznego wejścia na dany teren).
• Jeśli w ciągu sezonu wykonuje się kilka zabiegów zaleca się zmienić preparat (i substancje aktywnie czynną). Niektóre organizmy nabierają odporności, np. stonka ziemniaczana.

Substancja czynna i bezpieczeństwo. Sklep z profesjonalnymi środkami

Substancje aktywnie czynne zawarte w ŚOR służące do przygotowywania cieczy roboczej decydują o działaniu, a także bezpieczeństwie stosowania preparatów. Od rodzaju zależy także zakres temperatur, w jakich można je stosować, np. pirymifos metylowy najlepiej działa przy 15-25ºC. Preparaty Substral zawierają substancje aktywnie czynne służące do zapobiegania i zwalczania problemów w ogrodzie. Są dobrane pod względem bezpieczeństwa dla ludzi, zwierząt i środowiska, zgodnie z wymogami rejestracji UE.

Najczęściej zadawane pytania o środki ochrony roślin

Wybór właściwego preparatu bywa kłopotliwy, zwłaszcza gdy w ogrodzie pojawia się nowy, nieznany wcześniej problem. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące doboru i stosowania środków ochrony roślin – od diagnozy szkodnika po bezpieczną aplikację preparatu.

Czym są środki ochrony roślin?

To preparaty zawierające substancje czynne lub żywe organizmy, które chronią uprawy przed szkodnikami, chorobami i chwastami. Do ŚOR zalicza się także regulator wzrostu i środki do zaprawiania nasion.

Jak wybrać odpowiednie środki do ochrony ogrodu?

W ogrodzie, w tym w uprawie roślin jadalnych na potrzeby własne zwykle działa się interwencyjnie. Preparaty najczęściej stosuje się, gdy problem wystąpi. Należy go zdiagnozować (rozpoznać szkodliwy organizm) i szybko zareagować. Na tej podstawie dobiera się ŚOR (gatunek szkodliwego organizmu + rodzaj upraw/gatunek chronionej rośliny). To kluczowe dla utrzymania zieleni w dobrej kondycji.

Jak zapobiegawczo chronić drzewa owocowe przed przędziorkiem?

W okresie przedwiosennym stosuje się ekologiczne środki ochrony roślin, tj. preparaty olejowe. Zwalczają jaja i stadium zimujące przędziorka.

Czy istnieją preparaty, które mają wieloobszarowe działanie, np. zwalczają choroby i szkodniki roślin?

Tak, wszystko zależy od jego składu. Niektóre ŚOR mają kilka zastosowań. Przykładem jest Substral Naturen Kompleksowa Ochrona, którego używa się do zwalczania owadów i chorób.

W jaki sposób aplikuje się środki ochrony roślin?

Najpopularniejsza metoda aplikacji środków ochrony roślin to opryskiwanie. W ten sam sposób można wykonywać nawożenie dolistne. Tą metodą szybciej dostarcza się roślinom składników odżywczych niż przy tradycyjnym dokarmianiu doglebowym.

Kiedy zastosować środek grzybobójczy do roślin?

Wszystkie pestycydy zaleca się stosować rano lub wieczorem, poza oblotem pszczół i w warunkach umiarkowanej temperatury. W ten sposób ogranicza się ryzyko poparzenia roślin, jak również zatrucia pożytecznych owadów.