Październik w ogrodzie

W polskim klimacie ogrodnictwo w październiku to wciąż szansa na rozpoczęcie upraw, które przetrwają zimę i dadzą plony już wczesną wiosną. Najlepsze do sadzenia o tej porze roku są: 

• czosnek ozimy – sadzi się go w glebie lekkiej i przepuszczalnej, na stanowisku słonecznym. Ząbki umieszcza się na głębokości około 6–8 cm, w rozstawie 15 cm. Jesienne sadzenie sprawia, że czosnek szybciej rusza wiosną i daje obfitsze plony. 
• cebula ozima – wymaga dobrze odchwaszczonego stanowiska. Jej największą zaletą jest to, że wiosną pojawia się dużo wcześniej niż tradycyjnie sadzona cebula dymka. 
• szpinak zimowy – dobrze znosi przymrozki, a nawet lekką pokrywę śnieżną. Najlepiej wysiewać go w rzędy co 20–25 cm, aby mógł swobodnie się rozwijać. 
• roszponka – jedna z najbardziej odpornych na chłód sałat. Siana w październiku kiełkuje szybko, a jej rozetki można zbierać już wczesną wiosną. 

Dodatkowo w cieplejszych regionach Polski lub pod osłonami można spróbować wysiewu rukoli czy koperku, które przy łagodnej jesieni zdążą wykiełkować przed nadejściem zimy. 

Na parapecie warto prowadzić wysiew rzeżuchy, sałaty listkowej i kiełków (np. brokułu, soczewicy, fasoli mung), które urozmaicą zimową dietę. 

Jesienne warzywa wymagają odpowiedniego przygotowania stanowiska: 

• Gleba – najlepiej wzbogacona kompostem lub obornikiem, co poprawi jej strukturę i żyzność. 
• Ściółkowanie – warzywa zimujące w gruncie warto okryć słomą, liśćmi lub agrowłókniną zimową. Dzięki temu korzenie nie przemarzają, a gleba dłużej zachowuje wilgoć. 
• Ochrona przed chorobami – resztki roślin po zbiorach należy usunąć, a zdrowe części przeznaczyć na kompost. To zmniejsza ryzyko pojawienia się patogenów w kolejnym sezonie. 

Październik to idealny moment, by sadzić drzewa i krzewy owocowe z odkrytym korzeniem. Gleba w Polsce jest jeszcze stosunkowo ciepła, co pozwala roślinom ukorzenić się przed zimą. Najlepiej wybierać gatunki i odmiany odporne na mróz, dostosowane do lokalnych warunków: 

• Jabłonie – popularne odmiany w Polsce to Szampion, Ligol, Jonagold, Idared. Sadzone jesienią startują wiosną z silnym systemem korzeniowym. 
• Grusze – najczęściej wybierane to Konferencja, Lukasówka i Faworytka. Wymagają stanowiska słonecznego i gleby żyznej. 
• Śliwy – szczególnie cenione są odmiany Węgierka Zwykła i Stanley. Doskonałe zarówno do jedzenia na świeżo, jak i do przetworów. 
• Wiśnie i czereśnie – warto wybierać odmiany odporne na mróz, np. Łutówka. 
• Krzewy owocowe – porzeczki czarne i czerwone, agrest oraz maliny jesienne dobrze się przyjmują, jeśli posadzimy je jesienią. 

Przed sadzeniem należy wykopać dołki dwukrotnie większe od bryły korzeniowej, a glebę wzbogacić kompostem. Rośliny posadzone w październiku wymagają dokładnego podlania i ściółkowania podstawy. 

Choć październik nie jest miesiącem intensywnej pielęgnacji owoców, to kluczowe są przygotowania do zimy: 

• Zabezpieczenie młodych drzew – pnie warto owinąć agrowłókniną lub matą słomianą, co chroni je przed mrozem i zającami. 
• Ściółkowanie – wokół podstawy drzew i krzewów rozkładamy warstwę kompostu, liści lub kory sosnowej, aby ograniczyć utratę wilgoci i ciepła. 
• Bielenie pni – w drugiej połowie października można rozpocząć bielenie wapnem, które chroni korę przed pękaniem spowodowanym zimowymi wahaniami temperatury. 
• Cięcie sanitarne – usuń chore, uszkodzone lub suche gałęzie, aby ograniczyć ryzyko infekcji. 

Październik to również czas zbiorów wielu owoców: 

• Jabłka późnych odmian – np. Ligol, Jonagold, Szampion. Zbieraj je w suchy dzień, unikając uszkodzeń skórki. 
• Gruszki zimowe – zrywamy je twarde, aby mogły dojrzewać w przechowalni. 
• Winogrona – późne odmiany nadają się do zbioru, zwłaszcza w cieplejszych regionach Polski. 
• Orzechy laskowe i włoskie – październik to ostatni moment na zebranie ich przed nadejściem wilgotnej pogody. 

Przechowywanie owoców: 

• Jabłka i gruszki najlepiej przechowywać w skrzynkach w chłodnej piwnicy (2–6°C), w suchym i przewiewnym miejscu. 
• Winogrona można przechowywać krótko – nadają się przede wszystkim do spożycia świeżego lub na przetwory. 
• Orzechy warto wysuszyć przed magazynowaniem, aby nie spleśniały. 

Jeśli zadajesz sobie pytanie „czy mogę sadzić drzewa w październiku?”, to mam świetną wiadomość: nie tylko październik jest idealnym czasem na sadzenie drzew, krzewów i różnych innych roślin, ale jest to również dobry moment na przesadzanie wyżej wymienionych. Przy okazji pamiętaj, aby sprawdzić stabilność wszelkich podpór, aby mieć pewność, że przetrwają bardziej wietrzne miesiące zimowe. 

Jakie krzewy sadzić w październiku?

W Polsce październik to idealny moment, by posadzić krzewy liściaste i iglaste. Warto sięgnąć po gatunki odporne na mróz: 

• tawuły – kwitnące na biało lub różowo, doskonałe do nasadzeń w grupach, 
• berberysy – atrakcyjne liście i czerwone owoce, 
• hortensje bukietowe – odporne i efektowne w każdym ogrodzie, 
• dereń biały – ozdobny zimą dzięki czerwonym pędom, 
• iglaki – sosny, świerki, jałowce i cisy – zimozielone i łatwe w pielęgnacji.

Październik to dobry miesiąc na sadzenie drzew i krzewów, jeśli chcesz dodać do swojego ogrodu świeżych zapachów i zimowych kolorów. Nie zapomnij po posadzeniu dodać grubej warstwy ściółki (takiej jak zrębki drewna lub kora) do gleby. Pomoże to zatrzymać wilgoć i powstrzymać wzrost chwastów. Poniższe pozycje są dobrymi opcjami na zimową ekspozycję. 

• Oczar 
• Dereń świdwa 
• Sarkokoka 
• Kalina wawrzynowata 
• Kalina wonna 'Bodnantense' 

Idealne warunki do sadzenia będą się różnić w zależności od gatunku, więc warto sprawdzić nasze poradniki w poszukiwaniu szczegółowych zaleceń, ale poniżej znajdziesz ogólne porady dotyczące sadzenia drzew w październiku. Zanim w ogóle przystąpisz do wsadzania drzewa do ziemi, upewnij się, że dobrze je podlejesz w doniczce. Podczas gdy twoje drzewo nasiąka wilgocią, wykop kwadratowy dół o tej samej głębokości co doniczka i trzykrotnie większej szerokości – korzenie będą się lepiej rozprzestrzeniać w kwadratowym dole niż w okrągłym. Gdy jesteś zadowolony z rozmiaru dołu, wyjmij drzewo z doniczki i umieść je w dole, zasypując z powrotem ziemią. Delikatnie ugruntuj ziemię wokół podstawy pnia piętą buta i dobrze ją podlej. Wysokie drzewa można po posadzeniu podeprzeć palikami, aby zapobiec ich kołysaniu się na wietrze, a tym samym poluzowaniu korzeni. 

{"preview_thumbnail":"/sites/default/files/styles/video_embed_wysiwyg_preview/public/video_thumbnails/5W9jE3RS_0M.jpg?itok=Ev2VXvBa","video_url":"https://www.youtube.com/watch?v=5W9jE3RS_0M&t=3s","settings":{"responsive":1,"width":"854","height":"480","autoplay":0},"settings_summary":["Embedded Video (Responsive)."]}