Sierpień w ogrodzie – Twój miesięczny przewodnik
Sierpień to miesiąc pełen kolorów i zapachów – ogród wciąż tętni życiem, choć dni stają się krótsze, a noce chłodniejsze. To czas zbiorów, przycinania i planowania jesiennych prac. W wielu regionach Polski sierpień przynosi pierwsze przelotne deszcze, które pomagają roślinom zregenerować się po upałach lipca.
Ogrodnictwo w sierpniu to przede wszystkim pielęgnacja – usuwanie przekwitłych pędów, nawożenie roślin wieloletnich i przygotowanie grządek pod jesienne siewy. To także idealny moment na zbiory warzyw, owoców i ziół o najintensywniejszym aromacie.
Co robić w ogrodzie w sierpniu
W sierpniu warto:
• zebrać dojrzewające warzywa i owoce,
• wysiewać warzywa na poplon i jesienne zbiory,
• przycinać przekwitłe kwiaty i pędy,
• nawozić rośliny ozdobne i trawniki przed jesienią,
• dzielić i przesadzać byliny,
• rozpocząć planowanie jesiennych nasadzeń drzew i krzewów.
Wskazówka:
Pod koniec sierpnia warto ograniczyć nawozy azotowe – rośliny powinny przygotować się do jesiennego spoczynku.
Sierpień to kluczowy czas intensywnego wzrostu i dojrzewania plonów. Regularne podlewanie, zwłaszcza w upalne dni, jest niezbędne. Skup się również na ochronie przed chorobami grzybowymi (spowodowanymi często wilgocią o poranku) i szkodnikami (jak mszyce czy przędziorki), stosując naturalne preparaty lub gnojówki roślinne. Pamiętaj o usuwaniu chwastów, które konkurują z warzywami o wodę i składniki odżywcze.
Warzywa
Gdy zbierasz plony, takie jak fasola, pomidory czy ogórki, rób to regularnie, aby stymulować roślinę do tworzenia nowych owoców. Jednocześnie przygotuj puste grządki po wczesnych warzywach. Spulchnij glebę i dodaj kompost, by były gotowe na sierpniowy wysiew lub na sadzenie czosnku jesiennego. Jest to też dobry moment na przegląd stanu technicznego podpór i systemów nawadniających przed końcem sezonu.
Co sadzić w sierpniu
Sierpień to ostatni moment na wysiew warzyw szybko rosnących i przygotowanie grządek pod jesienne plony. Ciepła, wilgotna gleba sprzyja kiełkowaniu, a dni są jeszcze wystarczająco długie, by rośliny zdążyły dojrzeć przed chłodami.
W sierpniu siej:
• Sałatę, rukolę, roszponkę i szpinak jesienny – wysiewaj co 2 tygodnie, by mieć świeże liście do października.
• Rzodkiewkę i koper – wysiewaj w półcieniu; szybko rosną i można je zbierać już po 3–4 tygodniach.
• Cebulę dymkę ozimą i czosnek jesienny – pod koniec miesiąca w cieplejszych regionach.
• Pietruszkę naciową – późny wysiew zapewni aromatyczne liście nawet po pierwszych chłodach.
• Buraki na botwinę – wysiew do połowy miesiąca pozwoli zebrać młode liście do końca września.
Wskazówka:
Po zbiorach wczesnych warzyw uzupełnij grządki kompostem – poprawi strukturę gleby i przygotuje ją do jesiennych nasadzeń.
Uprawa i pielęgnacja warzyw w sierpniu
W sierpniu najważniejsze jest utrzymanie wilgotności gleby i kontrola szkodników, które często pojawiają się po deszczach.
• Podlewanie: regularne i umiarkowane – najlepiej rano lub wieczorem. Nadmiar wilgoci sprzyja chorobom grzybowym.
• Ściółkowanie: rozłóż cienką warstwę kompostu lub słomy, by zatrzymać wilgoć i zapobiec wysychaniu gleby.
• Nawożenie: warzywa owocujące (pomidory, papryka, ogórki) zasil nawozem potasowo-fosforowym; unikaj azotu pod koniec miesiąca.
• Podpory: pomidory i fasola wymagają podwiązywania, by uniknąć łamania pędów.
• Usuwanie chorych liści: regularnie kontroluj rośliny pod kątem zarazy ziemniaczanej, mączniaka i mszyc.
• Siew poplonów: gorczyca, facelia lub łubin poprawią strukturę gleby i ograniczą rozwój chwastów.
Wskazówka:
Wysokie temperatury w sierpniu mogą powodować pękanie pomidorów – podlewaj je równomiernie i unikaj przesuszenia.
Co zbierać w sierpniu
Sierpień to szczyt sezonu warzywnego – ogród pełen jest kolorów i aromatów.
Zbieraj:
• Pomidory, paprykę, bakłażany, ogórki i cukinie – zbieraj regularnie, by rośliny owocowały do jesieni.
• Fasolkę szparagową i groszek – zrywaj młode strąki, zanim staną się twarde.
• Buraki, marchew i cebulę – zbieraj sukcesywnie, w suchą pogodę, aby uniknąć gnicia.
• Kapustę, kalafior i brokuły – odmiany letnie dojrzewają pod koniec miesiąca.
• Zioła kuchenne – bazylia, koper, pietruszka i tymianek wciąż mają intensywny aromat.
Wskazówka:
Po zbiorach pozostaw resztki roślin na kompost – to naturalne źródło składników odżywczych dla przyszłych upraw.
Owoce
Sierpień to szczyt sezonu owocowego. Intensywnie zbieramy maliny, jeżyny, wczesne odmiany jabłek i gruszek. W tym czasie kluczowe jest przycinanie krzewów owocujących latem, na przykład malin, zaraz po zbiorach – usuwając stare, zdrewniałe pędy, dajemy miejsce na wzrost nowym, które zaowocują w kolejnym roku. Należy też zadbać o odpowiednie nawadnianie, zwłaszcza młodych sadzonek i borówek amerykańskich, które są bardzo wrażliwe na suszę.
Co sadzić w sierpniu
Sierpień to przede wszystkim miesiąc zbiorów, ale wciąż można sadzić krzewy owocowe w pojemnikach, które dobrze się przyjmują dzięki ciepłej, wilgotnej glebie.
Warto sadzić:
• Truskawki – sierpień to najlepszy moment na zakładanie nowej plantacji. Posadzone teraz sadzonki dadzą plon już w przyszłym roku.
• Borówki amerykańskie – sadzonki doniczkowe można sadzić przez całe lato, o ile gleba jest kwaśna i wilgotna.
• Maliny i jeżyny – nowe sadzonki z pojemników sadź po zbiorach starszych pędów, by rośliny miały czas na ukorzenienie przed zimą.
• Agrest i porzeczki – w sierpniu można rozmnażać przez odkłady lub sadzonki półzdrewniałe.
Wskazówka:
Sadząc truskawki, pamiętaj o odpowiednich odstępach (30 cm w rzędzie, 50 cm między rzędami) i ściółkowaniu słomą lub agrowłókniną, które ograniczą chwasty.
Uprawa i pielęgnacja owoców w sierpniu
W sierpniu pielęgnacja sadu polega głównie na podlewaniu, nawożeniu i przycinaniu po zbiorach.
• Podlewanie: regularne, szczególnie dla borówek, malin i truskawek – susza może obniżyć plon w kolejnym roku.
• Nawożenie: po zbiorach zastosuj nawóz potasowo-fosforowy, by wzmocnić rośliny przed jesienią. Unikaj azotu, który pobudza wzrost zielonych części.
• Przycinanie: usuń stare pędy malin i jeżyn, które owocowały. Przytnij też nadmiernie rozrastające się krzewy porzeczek.
• Ściółkowanie: utrzymuj warstwę kory lub trocin, by zatrzymać wilgoć i chronić korzenie przed przegrzaniem.
• Ochrona przed chorobami: obserwuj drzewa owocowe pod kątem parcha, mszyc i mączniaka. Usuń opadłe liście i owoce, które mogą być źródłem infekcji.
• Drzewa owocowe: po zbiorach jabłek i gruszek można wykonać delikatne cięcie formujące.
Wskazówka:
Nie nawoź roślin azotem po połowie sierpnia – pobudza on wzrost młodych pędów, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą.
Co zbierać w sierpniu
Sierpień to najbogatszy miesiąc w całym sezonie owocowym. Owoce są pełne smaku i aromatu, a w sadach panuje prawdziwa obfitość.
Zbieraj:
• Jabłka i gruszki wczesnych odmian – zrywaj, gdy owoce łatwo odchodzą od gałęzi.
• Śliwki i mirabelki – dojrzewają w drugiej połowie miesiąca; zbieraj w suchy dzień.
• Maliny, jeżyny i borówki – zbieraj co 2–3 dni, zanim owoce przejrzeją.
• Agrest i porzeczki – zrywaj stopniowo, gdy owoce są miękkie i soczyste.
• Truskawki powtarzające owocowanie (remontantne) – wciąż dają plon w sierpniu.
Wskazówka:
Zbiory prowadź rano lub po zachodzie słońca – owoce zebrane w chłodniejszych godzinach dłużej zachowują świeżość i aromat.
Zioła
W sierpniu większość ziół osiąga pełną moc aromatyczną, co czyni go idealnym czasem na intensywne zbiory i suszenie zapasów na zimę. Zbieraj liście i pędy przed kwitnieniem (np. bazylię, oregano), ponieważ wtedy są najbardziej esencjonalne. Po zbiorach warto przyciąć mocno krzewinki takie jak tymianek czy szałwia, aby zagęściły się i lepiej przetrwały zimę. Zioła jednoroczne można przenieść do doniczek na parapet, aby przedłużyć sezon.
Co sadzić w sierpniu
Sierpień to końcówka sezonu sadzenia, ale wciąż można wysiewać i rozmnażać niektóre zioła – szczególnie te, które dobrze rosną w chłodniejszej części roku.
Warto sadzić i wysiewać:
• Koper, rukola i kolendra – wysiewaj co 2 tygodnie, by uzyskać zbiory jeszcze we wrześniu.
• Pietruszkę naciową – wysiewaj do połowy miesiąca, aby zebrać młode liście przed jesienią.
• Bazylia i majeranek – siej do doniczek lub skrzynek balkonowych, w osłoniętym miejscu.
• Mięta i melisa – sierpień to dobry moment na podział starszych kęp i sadzenie nowych sadzonek.
• Tymianek, szałwia i oregano – można sadzić z rozsady; to rośliny odporne, które zdążą się ukorzenić przed zimą.
Wskazówka:
Nowo posadzone zioła podlewaj codziennie przez pierwszy tydzień i ściółkuj podłoże, by zatrzymać wilgoć.
Uprawa i pielęgnacja ziół w sierpniu<
W sierpniu zioła rosną intensywnie, ale dni stają się chłodniejsze i krótsze – warto więc je regularnie przycinać i nawozić umiarkowanie.
• Podlewanie: równomierne i oszczędne – zioła nie lubią przelania, szczególnie w chłodniejsze wieczory.
• Nawożenie: ogranicz stosowanie nawozów azotowych. Lepsze będą nawozy organiczne (kompost).
• Przycinanie: ścinaj wierzchołki pędów, zanim rośliny zakwitną – to pobudzi ich zagęszczenie i poprawi smak liści.
• Zioła w donicach: kontroluj drenaż i podlewanie. W sierpniu podłoże nagrzewa się w ciągu dnia, a wieczorem szybko traci wilgoć.
• Zioła wieloletnie (tymianek, szałwia, mięta): usuń stare i zdrewniałe pędy, aby rośliny lepiej przezimowały.
• Ochrona przed chłodem: w drugiej połowie miesiąca warto przenieść doniczki z wrażliwymi ziołami (np. bazylią) bliżej domu lub pod zadaszenie.
Wskazówka:
Nie nawoź ziół późną jesienią – zbyt duży przyrost młodych liści utrudnia im wejście w stan spoczynku.
Co zbierać w sierpniu
Sierpień to idealny miesiąc na zbiory i konserwowanie ziół – w tym czasie mają one najwięcej aromatu i olejków eterycznych.
Zbieraj:
• Bazylia, oregano, tymianek, szałwia, mięta, melisa, pietruszka, koper i estragon – ścinaj rano, gdy liście są suche, ale jeszcze jędrne.
• Lawenda i majeranek – doskonałe do suszenia lub aromatycznych mieszanek.
• Zioła do suszenia: wiąż w małe pęczki i susz w cieniu, w przewiewnym miejscu.
• Zioła do mrożenia: koper, bazylia i natka pietruszki zachowują najwięcej aromatu w postaci zamrożonej.
Wskazówka:
Nie susz ziół w pełnym słońcu – temperatura powyżej 35°C niszczy naturalne olejki i aromat.
Sierpień to kluczowy czas na dbanie o rośliny kwitnące w pełni lata, takie jak róże, hortensje i pelargonie. Regularnie usuwaj przekwitłe kwiatostany (oczyszczanie), aby stymulować rośliny do tworzenia nowych pąków i przedłużyć okres kwitnienia aż do jesieni. Zmniejsz dawkę nawozów azotowych, zastępując je nawozami potasowo-fosforowymi, co wzmocni tkanki i pomoże roślinom przygotować się do nadchodzącej zimy. Pamiętaj o obfitym podlewaniu.
Rośliny ozdobne i byliny
Druga połowa lata to właściwy czas na rozmnażanie bylin przez podział. Po tym jak roślina zakończy kwitnienie, ostrożnie wykop kępę, podziel ją na mniejsze części i przesadź w nowe miejsca. To odmładza roślinę i pozwala na zagęszczenie rabat. Ważne jest, aby po posadzeniu nowe sadzonki obficie podlać i przez kilka dni chronić przed ostrym słońcem, by mogły się dobrze ukorzenić w ciepłej jeszcze ziemi.
Co sadzić w sierpniu
Sierpień to odpowiedni czas na sadzenie i dzielenie bylin, które zakończyły kwitnienie. To także dobry czas na uzupełnienie rabat i przygotowanie ich do jesieni.
Warto sadzić:
• Byliny wieloletnie: floksy, liliowce, hosty, rudbekie i astry – sadź lub dziel po kwitnieniu.
• Krzewy ozdobne: hortensje bukietowe, tawuły i jaśminowce – sierpień to ostatni termin sadzenia przed jesienią.
• Rośliny jednoroczne: dosadź nagietki, aksamitki i cynie w miejscach po przekwitłych roślinach – będą kwitły aż do pierwszych przymrozków.
• Rośliny cebulowe jesienne: lilie, zimowity i krokusy jesienne.
• Rośliny balkonowe: wymień przekwitłe gatunki na nowe sadzonki, np. chryzantemy drobnokwiatowe.
Wskazówka:
Po przesadzaniu bylin zawsze podlej obficie i usuń przekwitłe pędy – rośliny szybciej się przyjmą i przygotują do zimy.
Uprawa i pielęgnacja roślin ozdobnych w sierpniu
W sierpniu ogród nadal wymaga regularnej pielęgnacji, choć rytm prac powoli zwalnia.
• Podlewanie: po upałach gleba często jest sucha. Podlewaj obficie co kilka dni, szczególnie byliny i nowo posadzone rośliny.
• Nawożenie: zakończ stosowanie nawozów azotowych – w sierpniu wybieraj preparaty z potasem i fosforem, które wzmacniają korzenie.
• Usuwanie przekwitłych kwiatów: przycinaj kwiatostany róż, lilii, dalii i pelargonii, aby pobudzić rośliny do ponownego kwitnienia.
• Przycinanie: skróć pędy krzewów, które zakończyły kwitnienie (np. jaśminowiec, tawuła).
• Dziel byliny: floks, funkie (hosty) i irysy można dzielić i przesadzać po kwitnieniu.
• Ochrona: kontroluj liście róż i hortensji – sierpień to czas zwiększonej wilgotności, sprzyjającej mączniakowi i plamistości liści.
Wskazówka:
Po każdym podlewaniu spulchnij glebę wokół roślin, aby poprawić napowietrzenie korzeni i ograniczyć rozwój chwastów.
Co zbierać w sierpniu
Sierpień to okres późnego kwitnienia i zbioru kwiatów do suszenia. Wiele roślin ozdobnych osiąga wtedy szczyt swojego wyglądu.
Kwitnące i do suszenia:
• Rudbekie, astry, dalie, floksy, jeżówki i hortensje bukietowe – pełnia kwitnienia.
• Lawenda, kocanki, zatrwian i gipsówka – idealne do suszenia i tworzenia suchych bukietów.
• Pelargonie, surfinie i begonie – wciąż kwitną bujnie, wymagają regularnego podlewania i nawożenia.
• Róże: usuwaj przekwitłe kwiaty, aby przedłużyć sezon kwitnienia do jesieni.
Wskazówka:
Ścinaj kwiaty rano – zachowują wtedy najwięcej koloru i wilgoci, co poprawia ich trwałość w wazonie i podczas suszenia.
Po intensywnych upałach i suszach, trawnik wymaga szczególnej troski i regeneracji. W sierpniu kluczowe jest przywrócenie mu optymalnej kondycji. Staraj się minimalizować chodzenie po murawie w pełnym słońcu. Jeśli trawnik ma wyraźne plamy wypalone przez słońce, należy go delikatnie zagrabić i przygotować pod dosiewkę, a następnie intensywnie nawadniać, by młoda trawa mogła się przyjąć.
Pielęgnacja trawnika
Sierpień to dobry moment na stopniowe przestawianie trawnika z trybu wzrostu na tryb wzmocnienia. Zamiast nawozów stymulujących szybkie przyrosty (wysoka zawartość azotu), należy zacząć stosować nawozy bogate w potas i fosfor. Potas zwiększa odporność źdźbeł na choroby i uszkodzenia mechaniczne, a także poprawia mrozoodporność. Ponadto, jest to ostatni dobry czas na wertykulację lub aerację, jeśli gleba jest bardzo zbita.
Co robić w sierpniu
Po gorącym lipcu trawnik często wymaga regeneracji. W sierpniu temperatura jest nieco niższa, a wilgotność wyższa – to idealne warunki, by przywrócić murawie świeży wygląd.
Najważniejsze zabiegi:
• Koszenie: wykonuj co 7–10 dni, nie ścinając więcej niż 1/3 wysokości źdźbła. Optymalna wysokość to 5–6 cm.
• Podlewanie: podlewaj rzadziej, ale obficie – około 15 litrów wody na m², wcześnie rano lub wieczorem.
• Naprawa ubytków: dosiej trawę w miejscach, które wyschły lub zostały zniszczone przez upały.
• Nawożenie: zastosuj nawóz letnio-jesienny o niższej zawartości azotu i wyższej potasu – wzmocni korzenie i przygotuje trawnik do chłodniejszej pogody.
• Aeracja: wykonaj lekkie napowietrzanie, jeśli gleba jest zbita – pomoże trawie szybciej się regenerować.
Wskazówka:
Po dłuższej suszy nie nawoź od razu – najpierw podlej trawnik przez kilka dni, aby go nawodnić i uniknąć przypaleń.
Uprawa i pielęgnacja trawnika w sierpniu
W sierpniu trawnik wymaga spokojnej, regularnej pielęgnacji, by przygotować się do jesieni.
• Podlewanie: utrzymuj umiarkowaną wilgotność gleby – przesuszenie w tym miesiącu osłabia system korzeniowy przed jesienią.
• Nawożenie: używaj nawozów o spowolnionym działaniu. Wybieraj mieszanki z dodatkiem żelaza – zapobiegają rozwojowi mchu.
• Wertykulacja: delikatna wertykulacja pomoże usunąć martwą trawę i poprawi dostęp powietrza do korzeni.
• Ściółkowanie trawnika (topdressing): po aeracji można rozłożyć cienką warstwę piasku i kompostu – wyrównuje powierzchnię i poprawia strukturę gleby.
• Zwalczanie chwastów: usuń chwasty ręcznie lub za pomocą selektywnych preparatów – sierpień to ostatni dobry moment przed jesienią.
Wskazówka:
Jeśli trawnik jest intensywnie użytkowany, po połowie miesiąca ogranicz koszenie – dłuższa trawa lepiej znosi pierwsze chłodne noce.
Co zbierać w sierpniu
Choć trawnik nie wydaje plonów, w sierpniu można „zbierać efekty” letniej pielęgnacji – mocną, zdrową i intensywnie zieloną murawę.
Efekty, które warto utrzymać:
• gęsta darń odporna na deptanie,
• równy kolor bez żółtych plam,
• dobrze rozwinięty system korzeniowy, który ułatwia regenerację po upałach.
Wskazówka:
Pod koniec sierpnia rozpocznij planowanie jesiennej pielęgnacji – zaplanuj dosiewy i nawożenie regeneracyjne na pierwszą połowę września.
